جنبه های تاریک بهکارگیری هوش مصنوعی در بازاریابی دیجیتال: واکاوی چالش های اخلاقی
نویسندگان
1 گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران
2 دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
3 گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران
doi
JABM.3.2.15564.3515415146چکیده
امروزه پیشرفتهای هوشمصنوعی، تغییرات چشمگیری را در حوزههای مختلف کسبوکار بهویژه بازاریابی دیجیتال ایجاد کرده کرده است. هوش مصنوعی به بازاریابان در تولید محتوای هدفمند، پیشبینی اثربخشی کانالها، تحلیل رفتار مشتریان و شخصیسازی تجربه آنها یاری میرساند. درحالیکه هوش مصنوعی رشد فزایندهای را در بازاریابی تجربه میکند، بهکارگیری آن با چالشهای متعددی همراه خواهد بود و تحقیقات محدودی به آشکارسازی جنبه های تاریک آن در این حوزه پرداخته اند. از طرف دیگر، واکاوی چالشهای اخلاقی به کارگیری هوش مصنوعی در بازاریابی دیجیتال در کشور، باتوجه به بستر فرهنگی و اجتماعی متفاوت ضرورتی انکارناپذیر است. بنابراین، تحقیق حاضر به دنبال شناسایی و اولویت بندی چالشهای اخلاقی بهکارگیری هوش مصنوعی در بازاریابی دیجیتال میباشد تا در کاهش پیامدهای منفی چنین ابتکاراتی فناورانه ای مدیران را یاری رساند. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی است و از نظر نحوهی جمع آوری دادهها دارای رویکرد آمیخته میباشد. در بخش کیفی، با انجام ده مصاحبه های نیمه ساختاریافته و با روش تحلیل مضمون، چالش های اخلاقی به کارگیری هوش مصنوعی در بازاریابی دیجیتال شناسایی و در قالب شش مقوله و 37 شاخص دسته بندی شده اند. در بخش کمی با روش آنتروپی شانون به اولویت بندی این چالش ها پرداخته شده است. در نهایت، مقولههای شناسایی شده به ترتیب عبارتند از تبعیض و سوگیری الگوریتمهای هوش مصنوعی، عدم شفافیت و قابلیت اطمینان الگوریتمهای هوشمصنوعی، تاثیرات مخرب برای افراد، نفوذ به حریم خصوصی، محتوای نادرست و پیامدهای نامطلوب اقتصادی. با مرور مطالعات این حوزه آشکار میشود که با وجود رشد فزاینده تمایل مدیران و پژوهشگران به بهرهگیری از هوش مصنوعی در بازاریابی، پرداختن به جنبه های تاریک آن با رویکردی کل نگرانه مورد غفلت واقع شده است؛ از اینرو، مهمترین دانشافزایی پژوهش حاضر، پر کردن شکاف در ادبیات با واکاوی جنبههای اخلاقی با واکاوی جنبه های تاریک هوش مصنوعی در بازاریابی دیجیتال در بستر فرهنگی-اجتماعی کشورمان ایران و نیز اولولیت بندی آنها می باشد تا بصیرتی کاربردی در خصوص چالش های بکارگیری هوش مصنوعی در بازاریابی دیجیتال فراهم آورده و به سیاستگذاران و تصمیم گیرندگان حوزه فرهنگ و فناوری در اتخاذ راهکارهای کاهش جنبه های تاریک چنین فناوری هایی یاری رساند.
