بررسی پراکنش علف های هرز مزارع گندم دیم شهرستان ایلام

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

doi
10.22092/idaj.2018.120282.195
چکیده

به منظور مقایسه فلور علف‏های هرز مزارع گندم دیم شهرستان ایلام، مطالعه­ای در سال زراعی 94-1393 در این شهرستان انجام شد. نمونه­برداری علف‏های هرز در سطح 50 هکتار از مزارع گندم شهرستان ایلام در مرحله پنجه­زنی گندم انجام گرفت. پس از  پایش مزارع گندم، در شرایط عدم کنترل، 51 گونه علف­هرز و در شرایط کنترل، 27 گونه علف­هرز  مشاهده شد که علف‏های هرز باریک برگ نسبت به پهن‌برگ­ها از فراوانی بیشتری در سطح این مزارع برخوردار بودند. در شرایط عدم کنترل، یولاف وحشی زمستانه (Avena ludoviciana) با فراوانی 5/38 و جو دره (Hordeum spontaneum) با فراوانی 5/30 درصد مهمترین علف‏های هرز باریک­برگ و خاکشیر تلخ (Sisymbrium irio) با فراوانی 37، خارلته (Cirsium arvense) با فراوانی 33 درصد مهمترین علف‏های هرز پهن­برگ مزراع گندم دیم شهرستان ایلام بودند. در شرایط کنترل علف­های هرز نیز، گیاه یولاف وحشی زمستانه با 21 درصد بالاترین میزان فراوانی را دارا بود. نتایج بررسی نشان داد که استفاده از علفکش­ها، تنوع شانون و میزان غنای گونه­ای علف­های­هرز را کاهش داده و از طرفی شاخص غالبیت سیمپسون را افزایش داد. در شرایط عدم­کنترل مزارع محدوده شهر ایلام دارای بالاترین شاخص تنوع شانون-وینر (52/2) و منطقه ریکا پایین­ترین میزان شاخص تنوع شانون-وینر (82/1) را نسبت به سایر نقاط مورد پایش دارا بودند. در شرایط کنترل نیز شاخص تنوع شانون-­وینر در مناطق مختلف نزدیک به هم بوده و بالاترین میزان آن 22/1 بدست آمد. مناطقی که دارای شاخص تنوع بالاتری بودند، از شاخص غنای گونه بیشتر و غالبیت کمتری برخوردار بودند.