بررسی تصریح و تلویح در ترجمه گلستان

نویسندگان

1 دانشگاه الزهرا.تهران .ایران

2 دانشگاه الزهرا.تهران .ایران

doi
10.22067/rltf.v2i1.82516
چکیده

تصریح و تلویح دو راهکار در ترجمه بینافرهنگی است که همواره مترجمین را در نقش میانجیگری آنها بین دو زبان و فرهنگ یاری کرده است. این دو راهکار هرچند از دیدگاه نظریه ­ها و رویکردهای متفاوت در ترجمه اجتناب ‌ناپذیر شناخته ‌شده‌ اند لیکن تابع دستورالعملی ثابت و ابعادی تعیین شده نمی ‌باشند. مترجم با استفاده از تصریح سعی می­کند به خواننده متن مقصد، اطلاعاتی را انتقال دهد که خواننده متن مبدأ به ‌طور طبیعی داراست و با علم به آن پیام متن را با تمام ظرافت‌ ها و اشارات درک می­کند. تلویح نیز هرچند با پوشاندن بخشی از اطلاعات متن مبدأ همراه است لیکن راهکاری برای اجتناب از اعوجاج در انتقال پیام اصلی است. حال سؤال این است که اگر به ‌کارگیری این دو راهکار تابع دستورالعمل مشخصی نیست چه عواملی در استفاده صحیح از آنها دخیل است؟ با فرض بر این‌که بررسی و تحلیل به ‌کارگیری این دو راهکار در چارچوب تئوری ­های مطرح شده می­تواند در این مقوله راهگشا باشد، در تحقیق حاضر به بررسی تلویح و تصریح در ترجمه فرانسه گلستان توسط عمرعلی شاه با هدف روشن‌سازی و استفاده مناسب از این دو راهکار پرداختیم. بررسی و تحلیل مثال‌ها به ما نشان داد که مترجم باید در عین تسلط کامل بر دو زبان و دو فرهنگ از چالش ‌های پیش رو در کار برد این دو راهکار آگاه باشد و از آنها در موارد خاص و ضروری و به‌گونه ‌ای هوشمندانه استفاده کند.