بررسی و تحلیل معیارهای الگوی فضایی خانه‌های معماری سنتی در شهرهای منطقه آذربایجان

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه معماری، دانشکده معماری پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه معماری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

doi
10.22034/jgeoq.2023.362692.3869
چکیده

درحالیکه توجه به معماری برخاسته از شیوه‌ی زندگی، باورهای جامعه‌ی بومی و بستر شهر که طی زمان تحت تأثیر عوامل مکانی و فرهنگی، شکل و محتوای خاصی یافته است، می‌تواند سبب افزایش رضایتمندی، تعلق به فضا و به طور کلی برآوردن نیازهای واقعی ساکنین شود. عدم سازگاری مسکن با هویت و فرهنگ ساکنین، بستر شکل‌گیری آن و خواسته‌ها و نیازهای واقعی بهره‌برداران که از شیوه‌ی زندگی آنان نشأت می‌گرد، از مشکلاتی است که مسکن امروزه با آن مواجه است و به جای آنکه تأمین‌کننده‌ی تمامی نیازهای انسان اعم از کمی و کیفی و اجتماعی باشد، صرفاً به رفع نیازهای مادی بسنده کرده است.هدف اصلی این تحقیق بررسی و تحلیل معیارهای الگوی فضایی خانه‌های معماری سنتی شهرهای منطقه آذربایجان است. پژوهش حاضر براساس کاربرد نتیجه و از نظر هدف در زمره پژوهش‌های کاربردی است و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات در زمره تحقیقات توصیفی و غیرآزمایشی است. در این پژوهش به منظور بررسی نظریه‌های مرتبط با پژوهش، بیان اصطلاحات و پیشینه پژوهش از روش توصیفی و کتابخانه‌ای به کمک روش تحلیل محتوا پرداخته شده است. تحلیل‌های انجام‌شده بر روی خانه‌های مورد مطالعه نشان از تفاوت ویژگی‌های کالبدی بین آنهاست. براساس نتایج به‌دست‌آمده خانه‌های شهرهای منطقه آذربایجان دارای بالاترین امتیاز از نظر معیارهای عدم اشرافیت و دید، ویژگی نقاط انتقالی، ارتباط با اقلیم محیط و طبیعت و جذابیت محیطی است. از نقاط ضعف در خانه‌‎های منطقه آذربایجان نسبت به سایر خانه‌ها می‌توان به معیارهای عدم تقویت نشانه‌ها و عدم تعیین مناسب جهت مسیر یا فضاها اشاره نمود.