سیاستگذاری اقتصادی بخش فرهنگ؛ بررسی اثر سیاست تنظیمی کپیرایت بر درآمد نویسندگان ادبی در ایران
نویسندگان
1 دکترای سیاست گذاری فرهنگی، عضو انجمن بین المللی اقتصاد فرهنگ
doi
10.30465/jnet.2022.38387.1791چکیده
قدیمیترین سیاست تنظیمیِ بخش فرهنگ، قانون حمایت از مولفین، مصنفین و هنرمندان (کپـیرایت) است که بیش از 50 سال از تدوین و اجرای آن در کشور میگذرد. لیکن تبعاتِ اقتصادی این سیاست به ندرت بررسی شده است. چارچوب مفهومی این بررسی بر اساس پژوهشهای کلیدیِ اقتصاد کپیرایت دربارۀ اعطای حقوق انحصاری کپیرایت به مثابه مشوقهای اقتصادی شکل گرفته است. روش پژوهش کمی و به شیوۀ پیمایش بوده است. رگرسیون خطی چندگانه و همبستگی ناپارامتریک تکینکهای تحلیل دادهها بوده که با استفاده از نرمافزارِ SPSS 23 انجام شده است.یافتههای این مطالعه نشان میدهد درآمد ناشی از کپیرایت در میان نویسندگان ایرانی حداکثر 4% از میانگین درآمد خلاقِ آنها را تشکیل میدهد. بر اساس نتایجِ تحلیلِ رگرسیون چندگانه، متغیر «تخلف در قرارداد» اثر مستقیم و منفی بر درآمد کپیرایتی نویسندگان دارد. مدل به دست آمده نشان میدهد چنانچه تخلف در قرارداد یک سطح کمتر شود، درآمد کپیرایتی آنها حدود 124% افزایش مییابد. متغیر «تعداد کتابهای ترجمه شدۀ نویسنده به زبان دیگر» اثر مستقیم و مثبت بر درآمد ناشی از کپیرایت دارد و به ازای داشتن یک کتاب ترجمه شده به زبان دیگر، 175%به درآمد کپیرایتیِ نویسندگان افزوده میشود. در نهایت میتوان گفت: روابط میان متغیرها و جهت اثرگذاری در راستای هدف سیاستگذار بوده، اما این تأثیر بسیار اندک بوده است.