اولویت‌بندی و شناسایی ساختار قراردادی بهینه برای پروژه‌های صادرات گاز ایران از طریق ال.ان.جی با استفاده از تکنیک ELECTRE-TRI

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشگاه علامه طباطبایی،

2 استادیار دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشیار دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی

4 استاد دانشکدة اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.30465/jnet.2021.7408
چکیده

ایران برای حضور قدرتمند در بازار صادرات گاز طی سال‌های دهه ۱۳۸۰ پروژه‌هایی را باهدف صادرات بیش از ۷۰ میلیون تن ال.ان.جی در سال طراحی نموده بود. اگر این طرح‌ها به نتیجه می‌رسیدند ایران اکنون یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان ال.ان.جی در جهان بود. اما تا کنون هیچ یک از این طرح‌ها به بهره‌برداری نرسیده و با شرایط موجود در آینده نیز امکان بهره‌برداری از آنها فراهم نخواهد شد. این تأخیر به منزله ازدست‌رفتن فرصت استفاده از منابع مشترک پارس جنوبی و میلیون‌ها دلار درآمد ارزی می‌باشد. عدم بهره گرفتن از یک ساختار تجاری مناسب به‌عنوان دلیل ناکامی پروژه‌های گذشته، ضرورت اصلاح ساختاری این پروژه‌ها را نشان می‌دهد.هدف این پژوهش که در بازه زمانی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۹ انجام شده، شناسایی ساختار بهینه برای پروژه‌های ال.ان.جی کشور است. در این راستا با ارزیابی طیف گسترده‌ای از معیارها توسط خبرگان صنعت نفت و گاز و استفاده از تکنیک ELECTRE-TRI، به دسته‌بندی ساختارهای موجود و معرفی ساختار بهینه می‌پردازیم. نتایج نشان می‌دهند ساختار بهینه با استفاده از قرارداد آی.پی.سی در بخش بالادستی و ترکیب آن با مشارکت‌درساخت تأسیسات مایع سازی توسط شریک بالادستی حاصل خواهد شد. این ساختار در تطابق با قوانین و مقررات داخلی کشور و با ایجاد جذابیت برای سرمایه‌گذاران خارجی از طریق اطمینان از حضور بلندمدت در بخش بالادستی و پایین‌دستی می‌تواند ضمن مقابله با تحریم‌ها بین‌المللی، شرایط را برای افزایش کارایی و تسریع در انجام پروژه‌ها فراهم نماید.