ارزیابی فنی- اقتصادی پهپاد سم پاش با سم پاش های رایج در کنترل آفت کرم قوزه پنبه (مطالعه موردی دشت مغان)

نویسندگان

1 دانشیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران

2 استادیار بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران

doi
10.22092/amsr.2025.369437.1517
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی کارآیی پهپاد سمپاش با دو نوع سمپاش پشت تراکتوری رایج (توربولاینر زراعی و بوم­دار) برای کنترل آفات پنبه، در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار به اجرا در آمد. پارامترهای مورد اندازه­گیری شامل قطر میانه عددی و حجمی قطره­های سم، ضریب کیفیت سم‌پاشی، میزان بادبردگی، ظرفیت مزرعه­ای، میزان مصرف محلول سم‌پاشی و درصد تأثیر حشره­کش بر جمعیت آفات پنبه بود. نتایج به دست آمده نشان داد کمترین شاخص کیفیت پاشش برای سمپاش توربولاینر برابر با 1/88 و سمپاش پشت تراکتوری بوم­دار و پهپاد سمپاش به ‌­ترتیب برابر با 2/26 و 2/60 است. سمپاش پشت تراکتوری بوم­دار به ‌دلیل دسترسی آسان، مناسب بودن شرایط مزرعه و گیاه، دارا بودن شاخص کیفیت پاشش نسبی مطلوب، بهترین روش کنترل آفت تریپس در مراحل اولیه رشد پنبه مناسب بود. اما در مراحل پایانی رشد فنولوژیکی بسته به دسترسی سمپاش‌ها و شرایط مزرعه (آبیاری و مساحت مزرعه) ارتفاع زیاد محصول، و مشکلات تردد در مزرعه کاربرد پهپاد سمپاش و توربولاینر مناسب‌تر بود. بیشترین ظرفیت مزرعه­ای با 4/75 هکتار در ساعت مربوط به پهپاد سمپاش و کمترین بادبردگی با 10/01 درصد مربوط به سمپاش بوم­دار بود. نتایج تحلیل اقتصادی با روش بودجه‌بندی جزئی نشان داد که میزان بازده نهایی جایگزینی کاربرد پهپاد سمپاش با دیگر تیمارها در شرایط نامناسب مزرعه و ارتفاع بوته، بیشتر از 76/92 درصد است و بنابراین در صورت وسیع بودن مزرعه و طغیان آفت کرم غوزه پنبه، پهپاد سمپاش بهترین سودآوری را دارد و قابل توصیه است.