فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیاست‌گذاری عمومی، به‌ویژه در حوزه‌های تجاری، نقش حیاتی در هدایت اقتصاد و تحقق اهداف توسعه‌ای یک کشور ایفا می‌کند. در ایران، با توجه به شرایط خاص اقتصادی، اجتماعی و بین‌المللی، سیاست‌های تجاری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. برنامه‌های توسعه‌ای کشور همواره به‌عنوان راهکارهای کلیدی برای حل مشکلات و ایجاد رونق اقتصادی مطرح شده‌اند؛ اما متأسفانه در بسیاری از موارد، اجرای این سیاست‌ها با چالش‌های جدی مواجه بوده است. این پژوهش با هدف آسیب‌شناسی نظام سیاست‌گذاری در حوزه‌های تجاری ایران در چارچوب برنامه‌های توسعه‌ای کشور انجام شده است. بررسی‌های کیفی با استفاده از تحلیل مضمون و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته است. پس از انجام مطالعات کتابخانه‌ای و ادبیات موضوع و نیز مصاحبه با 21نفر از از شامل اساتید دانشگاهی با رشته‌های مدیریت بازرگانی و اقتصاد و همچنین مدیران و مسئولین سازمان صنعت معدن و تجارت استان فارس باروش تحلیل مضمون تعداد 204کد مفهومی از کدگذاری اول استخراج شد. سپس 204کدمفهومی مستخرج در 36 تم فرعی و 10تم اصلی چارچوب‌بندی شدند. یافته‌ها نشان داد که نظام سیاست‌گذاری تجاری کشور با چالش‌های ساختاری، اجتماعی، اقتصادی و بین‌المللی روبرو است. عدم انسجام نهادی و نبود مرجع واحد تصمیم‌گیری از مهم‌ترین مسائل شناسایی‌شده بودند که باعث ناکارآمدی سیاست‌ها و عدم تحقق اهداف توسعه‌ای شده‌اند. همچنین، ضعف در دیپلماسی اقتصادی و تأثیر تحریم‌ها بر کاهش جذابیت ایران برای سرمایه‌گذاران خارجی از جمله موانع کلیدی در سطح بین‌المللی بود. نتایج نشان می‌دهد که اصلاحات ساختاری، تعامل با جامعه جهانی و کاهش وابستگی به صادرات نفتی از جمله راهکارهای اساسی برای بهبود نظام سیاست‌گذاری تجاری و دستیابی به توسعه پایدار در کشور است.