شناسائی معیارهای تصمیم‌گیری کشاورزان در کشت محصولات کشاورزی: مطالعه‌ی موردی استان آذربایجان غربی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مکانیزاسیون کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه مکانیزاسیون کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه مکانیزاسیون کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22092/amsr.2024.365757.1489
چکیده

کاهش بارش‌ها، بحران دریاچۀ ارومیه و کمبود آب کشاورزی در دسترس منجر به تشدید نگرانی‌های زیست‌محیطی کشاورزان شده است، تا جایی‌که کشاورزی تحت تأثیر این بحران­ها قرار گرفته و کشور شاهد کاهش امنیت غذایی در بعد تولید شده است. این موضوع مهم را می‌توان به دلیل استفاده از حقابة دریاچۀ ارومیه در انتخـاب کشت‌های جدید دانست. از این‌رو، ضروری است معیارهای تصمیم‌گیری کشاورزان استان آذربایجان غربی در انتخاب کشت مجدداً بررسی شود. با جمع‌آوری و کدگذاری اطلاعات مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته‏ با کشاورزان مناطق مختلف استان، پنج معیار شامل اقتصاد، محیط‌زیست، فناوری، اجتماعی، سیاسی و شاخص‏های مرتبط با هر یـک شناسایی شدند. نتایج تحلیل واریانس داده‌ها از طریق برنامه‌نویسی پایتون نشان داد که سطح تحصیلات و سن در سطح یک درصد، اثر معنی‌دار و موقعیت مکانی اثر معنی‌داری در اولویت‌بندی شاخص‌ها ندارد. وزن‌دهی معیار‌ها و شاخص‌ها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی نشـان داد که "محیط‌زیست" و "اقتصاد"، به ترتیب با وزن­های 398820/ و 325670/ مهم‌ترین معیـارها برای کشاورزان هستند، که در محیط‌زیست هم "آب مورد نیاز" بالاترین اهمیت و "تخریب و تضعیف خاک" پایین­ترین اهمیت را داشته است که این امر می‌تواند به دلیل کم‌آبی در سال‌های اخیر و چالش‌های فراروی کشاورزان در تأمین آب باشد. با توجه به اهمیت دستیابی به سود، که این مسئله جزء نیازهای کوتاه‌مدت کشاورزان است، باید تمرکز بر نیازهای بلندمدت، که اهداف پایداری اکوسیستم را در بر می‌گیرد، مورد توجه قرار بگیرد.