«سلامت زنان» از منظر مجلات بهداشت و سلامت در ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه تبریز

2 استادیار گروه مدیریت و اقتصاد بهداشت و سرپرست کمیتة تحقیقات سلامت زنان دانشکدة بهداشت و انیستیتو تحقیقات بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

3 کارشناس ارشد علوم¬اجتماعی- مطالعات زنان دانشگاه تهران

doi
چکیده

این مقاله به دلیل اهمیت فراوان و روزافزون موضوع «سلامت زنان» و با هدف تعیین میزان و چگونگی دانش علمی تولید شده در این زمینه، به تحلیل محتوای کمّی مقالات منتشره در ده سال اخیر پنج مجلة علمی- پژوهشی فعال در حوزة بهداشت و سلامت پرداخته است. طبق نتایج به دست آمده، در مجلات مورد بررسی و بین سال‌های 1375 تا 1385 (دهة اخیر)، مجموعاً 1069 مقاله فارسی در 102 شماره و در زمینة بهداشت و سلامت به چاپ رسیده است که در این میان 177 مقاله (5/16%) در ارتباط با موضوعات مربوط به «بهداشت زنان» تشخیص داده شده و از این تعداد نیز160 مقاله (9/14%) به موضوعات مرتبط با اولویت‌های سلامت زنان در جمهوری اسلامی ایران- با توجه به پژوهش انجام گرفته توسط شورای فرهنگی اجتماعی زنان- پرداخته‌اند. این در حالی‌ است که مجلات علمی مورد تحلیل، تنها به 15 موضوع از 23 موضوع اولویت‌دار مشخص شده در این پژوهش پرداخته و مابقی 8 موضوع را به هیچ وجه مورد توجه قرار نداده بودند. همچنین در میان این 15 موضوع نیز 51% حجم مطالب اختصاص به 3 موضوع نخست (یعنی«مراقبت‌های دوران بارداری و پس از آن»،«سوء تغذیه»و«سرطان‌های زنان») داشته است. با توجه به نتایج به‌دست آمده، مجلات منتخب علمی حوزة بهداشت و سلامت و جامعة محققین علوم پزشکی، در انجام تحقیقات و ارائة مقاله‌های علمی، سلامت و بهداشت زنان را تا حد نسبتاً زیادی مورد غفلت قرار ‌داده‌اند، به طوری‌که حدود چهل درصد موضوعات مربوط به اولویت‌های سلامت زنان مورد نادیده‌انگاری نسبی و حدود چهل درصد نیز مورد نادیده‌انگاری مطلق ایشان قرار گرفته‌اند. در کل به نظر می‌رسد که بایستی بیش از پیش به موضوع بهداشت و سلامت زنان توجه شده و این حوزه جزو اولویت‌های پژوهشی قرار گیرد.