مدلسازی پویایی جمعیت اردک سر سفید ) (Oxyura leucocephalaدر نرمافزار ( Stellaمطالعه موردی: تالابهای استان گلستان

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2

doi
چکیده

اردک سرسفید پرندهای آبزی و مهاجر به ایران است و در رده پرندگان در معرض خطر IUCNقرار دارد. نوسانات جمعیت پرندگان مهاجر در تالابها دلایل گوناگونی مانند شرایط اقلیم محیطی، شرایط کیفی و کمی زیستگاهی، بیماریها، شکار و امنیت دارد. هدف از این پژوهش، بررسی پویایی جمعیت این گونه طی یک دوره آماری 11ساله و مدلسازی جمعیت آن در نرمافزار Stellaبه عنوان نمونه ای از پژوهش های ممکن است و تاثیر شکار بر اندازه جمعیت و میزان جمعیت محتمل سال های بعد این گونه را در استان نشان میدهد. بدین منظور، ابتدا نرخ رشد نمایی این گونه به کمک پارامترهای اقلیمی به صورت یک معادله رگرسیونی بهدست آمد. سپس، با اجرای دو مدل و تغییر در نرخ برداشت، جمعیت آن برای 14سال آینده مدلسازی شد. براساس نتایج حاصل، در مدل اول، هنگامی که برداشت با نسبت ثابتی از جمعیت هر سال باشد، با نرخ بیش از ،4/7کمترین جمعیت سالانه حاصل خواهد شد و با نرخ 4/3تا 01سال بعد جمعیت این پرنده به صفر خواهد رسید. با این حال، میتوان جهت داشتن حداقل جمعیت بهصورت پایدار، نرخ برداشت 4/72را پیشنهاد کرد. در حالی که، در مدل دوم که از انحراف معیار در 0پارامتر اقلیمی و یک عدد تصادفی بهره می برد و به واقعیت نزدیکتر است؛ از سال ششم به بعد با نرخ برداشت بیشتر از ،4/7جمعیت به زیر 14درصد اولیه یعنی 14عدد کاهش خواهد یافت. نتایج حاصل از مدل نشان میدهد این راهبرد میتواند جمعیت را تا سالهای آینده به انقراض سوق دهد و نیز سبب عدم مهاجرت این گونه به تالابهای استان شود. نتیجه دیگر این پژوهش، تاکیدی بر در معرض خطر انقراض قرار داشتن این گونه و نیازمندی آن به حفاظت است.