پاسخهای عصبی به تبلیغات همسان براساس مؤلفههای شناختی و رفتاری: رویکرد بازاریابی عصبی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت، ایران.
3 استاد، مرکز تحقیقات علوم اعصاب، پژوهشکده تروما، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.
4 استادیار، گروه مدیریت، واحد بندرانزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرانزلی، ایران
doi
JABM.3.2.15564.351253.232776579چکیده
پژوهش حاضر با تأکید بر بازاریابی عصبی، به بررسی رابطه بین فعالیت موج آلفا (13-8) و ترجیحات مصرفکنندگان در هنگام مشاهده تبلیغات همسان، براساس جنسیت و عدم تقارن نیمکرههای مغزی میپردازد. هدف اصلی تحقیق، ارزیابی ارتباط بین فعالیتهای مغزی و پیامدهای شناختی و رفتاری مصرفکنندگان است. این مطالعه نیمهتجربی و کاربردی بوده و با نمونهای شامل 20 نفر از کارکنان و دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گیلان انجام شد که همگی راستدست و بدون سابقه بیماریهای مرتبط با سر بودند. نمونهها بهصورت غیرتصادفی و در دسترس انتخاب شدند. دادههای این تحقیق با استفاده از دستگاه EEG ، ویدئو تبلیغاتی و پرسشنامه جمعآوری گردیده است. امواج مغزی حین تماشای تبلیغات همسان ثبت و سپس با پاسخهای پرسشنامه که توسط شرکتکنندگان پس از تماشا تبلیغات همسان تکمیل گردیده است، مقایسه شد. دادهها توسط نرمافزار متلب و نوروگاید پردازش و توسط نرم افزار متلب و ای ای جی لب به عدد تبدیل گردیدند. سپس تحلیلها با استفاده از آزمون یو من-ویتنی و ویلکاکسون در نرمافزار اس پی اس اس 26 انجام گرفت. یافتهها نشان داد، هیچ تفاوت معناداری در فعالیت موج آلفا بین زن و مرد در هنگام مشاهده تبلیغات همسان مشاهده نشد. اما تفاوت معناداری بین فعالیت موج آلفا در نیمکرههای چپ و راست مغز در هنگام تماشا تبلیغ همسان فولکس واگن و شرکت هواپیمایی امارات، مشاهده شد. در سایر برندها این تفاوت بهصورت حاشیهای معنیدار است. یافتههای حاصل از مقایسه تغییرات امواج مغزی شرکتکنندگان با پاسخهای پرسشنامه نشان داد، توان مطلق موج آلفا در نیمکره راست در اکثر شرکتکنندگان بالاتر از نیمکره چپ بوده است. همچنین، در مقایسه ترجیحات آزمونشوندگان با تغییرات موج آلفا، مشاهده شد که در برخی شرکتکنندگان ترجیح و احساسات نسبت به تبلیغات با تغییرات موج آلفا در نیمکرهها همخوانی دارد.نتایج نشان میدهند با توجه به اینکه افزایش موج آلفا در نیمکره چپ همیشه به معنای دوست داشتن یا ترجیح نیست، اما تبلیغات و ترجیحات افراد بهطور قابلتوجهی با تغییرات امواج مغزی آلفا در نیمکرههای مغز در ارتباط است. موج آلفا میتواند به عنوان شاخصهایی برای بررسی واکنشهای احساسی و ترجیحات مصرفکنندگان استفاده شوند، اما تفاوتهای معناداری از لحاظ جنسیت یا فعالیت نیمکرههای مغز همیشه قابل تشخیص نیستند.