بررسی و ارزیابی عواقب منفی هوش مصنوعی در تجزیه و تحلیل واحدهای تجاری از دیدگاه رقابت بین سازمانها
نویسندگان
1 گروه مدیریت بازرگانی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 گروه مدیریت بازرگانی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
doi
JABM.3.2.15564.3500056.32574چکیده
هوش مصنوعی در تجزیه و تحلیل کسبوکار نقش مهمی دارد، اما عدم شفافیت در استفاده از آن میتواند به پیامدهای منفی منجر شود. این مقاله به بررسی این پیامدها پرداخته و سه عامل اصلی مؤثر بر عدم شفافیت در تجزیه و تحلیلهای مبتنی بر هوش مصنوعی (AI-BA ) را شناسایی کرده است: کمبود حاکمیت، کیفیت پایین دادهها و آموزش ناکارآمد کارکنان. کمبود حاکمیت به معنای نبود چارچوبهای قانونی و مدیریتی مشخص برای استفاده از هوش مصنوعی است که میتواند منجر به مدیریت نادرست دادهها و تصمیمگیریهای غیرمؤثر شود. کیفیت پایین دادهها نیز تأثیر مستقیمی بر خروجیهای تحلیلی دارد، بهطوریکه دادههای ناکامل یا نادرست میتوانند به تصمیمگیریهای غلط منجر شوند و بهرهوری سازمان را کاهش دهند. علاوه بر این، آموزش ناکافی کارکنان مانع از استفاده صحیح از فناوریهای هوش مصنوعی شده و باعث کاهش بهرهوری و انگیزه آنها میشود. عدم شفافیت در AI-BA همچنین باعث افزایش ریسکهای امنیتی و فناوری میشود. مدل مفهومی ارائهشده در این پژوهش نشان میدهد که پذیرش نادرست راهحلهای AI-BA میتواند منجر به ناکارآمدی عملیاتی و کاهش مزیت رقابتی سازمان شود. این مدل شامل سه عامل اصلی است: استراتژی فناوری معیوب، ریسکهای ناشی از کاربرد نامناسب هوش مصنوعی و عملکرد نامطلوب شرکت، که نتایج نشان میدهد این عوامل به کاهش سهم بازار و نارضایتی کارکنان منجر میشوند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی است. دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای و میدانی گردآوری و جامعه آماری شامل شرکتهای فناور و دانشبنیان مستقر در پارک علم و فناوری است. دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS و لیزرل تحلیل شدهاند. در نهایت، پژوهش بر لزوم تقویت حاکمیت، بهبود کیفیت دادهها و ارائه آموزشهای مؤثر برای افزایش شفافیت و بهبود عملکرد سازمانها تأکید دارد.