تولید انرژی بادی فراساحلی در منطقه انحصاری اقتصادی از منظر حقوق دریاها

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار حقوق بین‌الملل، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران

doi
10.22054/qjpl.2025.81749.3036
چکیده

ضرورت مواجهه با تغییرات اقلیمی هم­زمان با افزایش نیاز جهانی به انرژی، به توسعه چشمگیر صنعت تولید انرژی­ های تجدیدپذیر ـ نظیر انرژی­ های خورشیدی، بادی، زمین­ گرمایی و ... ـ طی دو دهه گذشته انجامیده است. از جمله منابع تجدیدپذیر برای تولید انرژی، منابع واقع در دریاها هستند. با این وصف در زمان حاضر در میان انرژی­ های تجدیدپذیر دریایی، تنها انرژی بادی است که در مقیاس صنعتی تولید می ­شود. از آنجایی که فناوری کنونی امکان نصب توربین­ های بادی دریایی تا عمق 60 متر را فراهم می ­سازد، نیروگاه ­های بادی فراساحلی حسب مورد در دریای سرزمینی و مناطق انحصاری اقتصادی دولت ­های ساحلی استقرار دارند. این در حالی است که پیشرفت فناوری توربین ­های دریایی به‌ویژه توربین ­های شناور، احداث روزافزون نیروگاه­ های بادی فراساحلی در آب ­های عمیق در مناطق انحصاری اقتصادی را در پی داشته و از این پس نیز خواهد داشت. از این ­رو این پژوهش می­ کوشد با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، تولید انرژی بادی در منطقه انحصاری اقتصادی را از منظر حقوق دریاها  بررسی نماید. پرسش اصلی این است که تولید انرژی بادی فراساحلی در منطقه انحصاری اقتصادی تابع چه قواعدی است؟ یافته‌های تحقیق نشان می ­دهد که به‌رغم نوپدیدی فناوری تولید انرژی بادی فراساحلی، مقررات مختلف کنوانسیون 1982 حقوق دریاها به همراه شماری از دیگر اسناد معاهده­ ای و غیرمعاهده ­ای بر جوانب اصلی تولید انرژی الکتریکی بادی در منطقه انحصاری اقتصادی (صلاحیت دولت ساحلی، ایمنی دریانوردی و حفاظت محیط زیست دریایی) قابل انطباق و اعمال است چندان‌که حقوق دریاها در این خصوص با خلأ اساسی مواجه نیست.