نابرابری منطقه‌ای بیکاری در ایران: تحلیل عوامل و راهکارهای سیاستی با داده‌های تابلویی و روش گشتاورهای تعمیم‌یافته

نویسندگان

1 استادیار بخش اقتصاد، مجتمع آموزش عالی بافت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، مجتمع آموزش عالی بافت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.30465/ce.2026.51977.2037
چکیده

این مطالعه با استفاده از داده‌های تابلویی استان‌های ایران از سال 1390 تا 1400 و روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM)، به تحلیل نابرابری منطقه‌ای نرخ بیکاری در استان‌های ایران و شناسایی عوامل مؤثر بر آن پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که نابرابری در بودجه عمرانی، نابرابری در توزیع درآمد و نابرابری در توزیع صنایع بین استان‌ها اثر مثبت و معناداری بر نابرابری نرخ بیکاری بین مناطق دارد. علاوه بر این، رابطه غیرخطی بین نابرابری در توزیع صنایع و نرخ بیکاری مشاهده شده است، به‌طوری که افزایش نابرابری در توزیع صنایع ابتدا باعث افزایش نابرابری نرخ بیکاری می‌شود، اما پس از رسیدن به یک نقطه خاص، این اثر معکوس شده و منجر به کاهش نابرابری نرخ بیکاری می‌گردد. از سوی دیگر، نابرابری در بودجه عمرانی با یک رابطه غیرخطی (U شکل معکوس) همراه است، اما این اثر از نظر آماری معنادار نیست. نتایج این مطالعه بر اهمیت توزیع عادلانه‌تر منابع، توسعه زیرساخت‌ها در مناطق محروم، تشویق سرمایه‌گذاری در مناطق کمتر توسعه‌یافته و بهبود دسترسی به آموزش و مهارت‌آموزی 233برای کاهش نابرابری نرخ بیکاری تأکید می‌کند. همچنین، طراحی و اجرای سیاست‌های توسعه منطقه‌ای یکپارچه و پایش مستمر تأثیر سیاست‌ها بر کاهش نابرابری نرخ بیکاری بین مناطق ضروری است.