فراتحلیل اثر رطوبت خاک، سر زنی و رقم بر میزان آسیب دیدگی های مکانیکی غدههای سیبزمینی
نویسندگان
1 دانشیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران
2 دانشیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران
doi
10.22092/amsr.2023.361574.1444چکیده
هر ساله بیش از 25 هزار هکتار از اراضی مزروعی استان همدان به زیر کشت سیبزمینی اختصاص مییابد. به طور کلی عملیات خاکورزی، کاشت، داشت و برداشت این محصول، به صورت مکانیزه انجام میشود و معمولاً عملیات پس از برداشت نظیر سورتینگ (دستهبندی) نیز مکانیزه است و توسط ماشین سورتینگ انجام میپذیرد. با توجه به حساسیت غدههای سیبزمینی نسبت به صدمات مکانیکی در حین برداشت، مقدار زیادی از غدههای سیبزمینی خسارت میبینند که در زمان انبارداری موجب فساد بیشتر آنها و افزایش درصد صدمات میشود. بنابراین در این پژوهش بر مبنای نتایج و توصیه پژوهشهای انجام شده در داخل کشور در خصوص میزان صدمات مکانیکی سیبزمینی، به صورت مرور نظاممند، از روش فراتحلیل (متا آنالیز) استفاده شد. مقالههای منتشر شده در مجلههای علمی، گزارشهای نهایی پروژههای پژوهشی و مقالههای مرتبط ارائه شده در کنگرهها و نیز پایان نامههای دانشجویی با استفاده از کلید واژههای استاندارد مرور شد. سپس آنهایی که دارای معیارهای ورود به پژوهش بودند، پس از کنترل کیفی با استفاده از مدل تصادفی وارد فرایند فراتحلیل شدند. نتایج نشان داد که برداشت غدههای سیبزمینی در خاک مرطوب نسبت به خاک خشک میتواند باعث کاهش صدمات مکانیکی تا میزان 71/51 درصد شود. اگر قبل از برداشت غدههای سیبزمینی عملیات سر زنی بوتهها انجام شود، میتوان صدمات را به مقدار جزیی تا میزان 62/1 درصد کاهش داد. همچنین، نتایج نشان داد که رقم آگریا نسبت به رقمهای جیلی، سانته و فونتانه نسبت به صدمات مکانیکی حساستر است و باید با احتیاط بیشتری نسبت به برداشت آن اقدام نمود.