فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درآمد گمرکی حدود ۲۰٪ از درآمدهای مالیاتی کشور را تشکیل می‌دهند. آیا دولت می‌تواند با افزایش نرخ‌های تعرفه‌ی وارداتی، درآمد گمرکی‌اش را بیافزاید؟ مطالعه‌ی حاضر کشش درآمد تعرفه‌ای دولت یا همان شیب منحنی لفر را نسبت به افزایش نرخ تعرفه‌ی قانونی برآورد می‌نماید. همچنین، اجزای شیب منحنی لفر وارداتی، که شامل کشش تعرفه محقق‌شده و کشش واردات رسمی هستند برآورد می‌شود. داده‌های مورد استفاده از گمرکات جمهوری اسلامی ایران، کتاب مقررات صادرات و واردات، و بانک جهانی اخذ شده و به‌صورت داده‌های تابلویی در بین سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵ و به تفکیک کدکالاهای ۶رقمی نظام هماهنگ استفاده شده‌اند. داده‌های نهایی شامل متغیرهای ارزش واردات ریالی و دلاری، وزن، تعرفه‌ی قانونی و تعرفه‌ی محقق شده است. برآوردها بر اساس مدل اثرات ثابت و با خارج نمودن اثرات ثابت در سطح هر کدکالای 6 رقمی انجام شده‌است.  نتایج نشان می‌دهد کشش درآمد دولت نسبت به افزایش نرخ تعرفه‌ی قانونی تنها ۴۰ درصد است. مابقی (۶۰درصد)، به دلیل افزایش معافیت‌ها و کاسته‌شدن از واردات رسمی کشور خنثی می‌شوند؛  مطابق برآوردها، تعرفه محقق‌شده از نیمی از تغییرات قانونی تبعیت می‌نماید، و واردات رسمی نیز کشش ۲۰درصدی (منفی) دارد. لذا می‌توان گفت که حفره‌های قانونی حدود ۵۰٪ از تعرفه قانونی را و دو سازوکار گران‌شدن کالای وارداتی و افزایش قاچاق، حدود ۲۰درصد از تعرفه قانونی را خنثی می‌‌نمایند. سیاستگذاران محترم در حوزه‌ی تعرفه‌گذاری لازم است به از بین بردن حفره‌های مالیاتی توجه بیشتری نمایند. همچنین، لازم است لحاظ گردد که هر افزایش تعرفه قانونی منجر به سوق دادن فعالین اقتصادی به اجتناب مالیاتی (معافیت‌ها) و فرار مالیاتی (قاچاق) می‌شود که آثاری فراتر از کاهش درآمد مالیاتی دولت بر اقتصاد خواهد گذارد.