شناسایی عوامل موثر و الزامات اجرایی فرآیند تعدیل نیروی انسانی و پیامدهای آن در پالایشگاه های ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم انتظامی امین ( بازنشسته گروه مدیریت منابع انسانی)، تهران،
doi
JABM.3.2.15564.36545.54516چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر و الزامات اجرایی فرآیند تعدیل نیروی انسانی و بررسی پیامدهای آن در پالایشگاههای ایران انجام گرفته است. مسألۀ محوری تحقیق حاضر، شناخت ابعاد و مؤلفههایی است که بر مدیریت رفتاری کارکنان تعدیلشده در بافت سازمانهای دولتی ایران تأثیر میگذارند؛ چراکه اغلب الگوهای موجود، عمدتاً متناسب با بافتهای خاص و غیرقابل تعمیم به ساختار ملی سازمانهای دولتی طراحی شدهاند. بر همین اساس، پژوهش حاضر برای رفع این خلأ و ارائه مدلی بومی و هماهنگ با الزامات فرهنگی و مدیریتی کشور، در دو بخش کیفی و کمی صورت گرفته است.از نظر بعد زمانی، تحقیق بهصورت مقطعی انجام شده و رویکرد پژوهش در کل توصیفی و پیمایشی است. در بخش کیفی، با تکیه بر روش تحلیل محتوای دادهها و بهکارگیری نرمافزار اطلس.تیآی (Atlas.ti)، مصاحبههای نیمهساختاریافتهای با ۲۰ نفر شامل مدیران، کارشناسان و کارکنان تعدیلشده در پالایشگاههای مختلف کشور صورت پذیرفت. روش نمونهگیری در این مرحله قضاوتی بود و حداقل ۱۰ سال سابقۀ کاری بهعنوان یکی از معیارهای انتخاب در نظر گرفته شد. در نتیجۀ این مصاحبهها، ابعاد اصلی مدیریت رفتاری در جریان تعدیل نیرو شناسایی و استخراج گردید.در بخش کمی، جامعۀ آماری را ۲۰۰۰۰ نفر از مدیران و کارکنان شاغل در پالایشگاههای دولتی ایران تشکیل میدادند. بر اساس روش نمونهگیری خوشهای و با عنایت به جدول مورگان، تعداد ۳۸۴ پرسشنامه توزیع گردید که در نهایت ۳۸۱ پرسشنامۀ معتبر برای تحلیل فراهم آمد. این دادهها در مرحلۀ بعدی برای ارزیابی برازش مدل پیشنهادی بررسی شدند.یافتههای تحقیق نشان میدهد که مجموعهای از عوامل کلیدی بر مدیریت رفتاری تعدیلشدگان اثرگذار است که از آن جمله میتوان به مهارتهای ارتباطی و رهبری مدیران، حمایتهای روانشناختی و آموزشی، شفافیت در اعلام تعدیل و همچنین ایجاد فضای مشارکتی برای کاهش اضطراب ناشی از فرآیند تعدیل اشاره کرد. چارچوب مفهومی نهایی که بر پایۀ یافتههای تحلیل محتوای مصاحبهها شکل گرفته است، یک مدل جامع و منسجم برای ارتقای مدیریت رفتاری در خلال تعدیل نیرو در سازمانهای دولتی ایران ارائه میدهد؛ مدلی که در تلفیق با مؤلفههای مدیریتی، روانشناختی و ساختاری، میتواند به تصمیمگیران کمک کند تا پیامدهای منفی تعدیل را به حداقل رسانده و مسیر خروج آرام و کارآمد کارکنان را تسهیل نمایند.
