فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نابرابری درآمدی یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران است که با تشدید فقر، کاهش سرمایه‌گذاری، و بی‌ثباتی اجتماعی، ضرورت بررسی دقیق عوامل مؤثر بر آن را برجسته می‌کند. در این پژوهش، تأثیر شاخص فلاکت (ترکیب تورم و بیکاری) بر نابرابری درآمدی در ایران طی دوره 1400-1360 با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق بررسی شده است. این مطالعه با بهره‌گیری از نرم‌افزار پایتون، گوگل کولب، و روش توضیحات جمع‌پذیر شاپلی انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که شاخص فلاکت، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، درجه باز بودن اقتصاد، و اندازه دولت اثر مثبت و معناداری بر نابرابری درآمدی داشته و آن را افزایش داده‌اند، در حالی که رشد جمعیت شهری اثر منفی داشته و به کاهش نابرابری کمک کرده است. با توجه به شرایط خاص اقتصاد ایران، از جمله تورم بالا و تحریم‌ها، پیشنهاد می‌شود دولت با اجرای سیاست‌های حمایتی نظیر افزایش حداقل دستمزد، ارائه یارانه‌های هدفمند به دهک‌های پایین درآمدی، و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، نابرابری درآمدی را کاهش دهد. این سیاست‌ها می‌توانند قدرت خرید اقشار کم‌درآمد را تقویت کرده و به تحقق عدالت اجتماعی کمک کنند.