نقض غرض در مدیریت بازار ارز: تحلیل چرخه معیوب میان نااطمینانی سیاستی و شکاف نرخ ارز در اقتصاد ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد و حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.30465/ce.2025.51021.2012
چکیده

با توجه به اهمیت نرخ ارز در اقتصاد کلان و چالش‌های ناشی از شکاف بین نرخ ارز رسمی و بازار آزاد در اقتصاد ایران، این پژوهش با بررسی رابطه متقابل میان نااطمینانی سیاست اقتصادی و شکاف نرخ ارز در ایران طی دوره زمانی 1360 تا 1403 می‌کوشد بینش جدیدی در این زمینه فراهم کند. در این راستا، از روش تبدیل موجک پیوسته و علیّت گرنجر پنجره غلتان استفاده شده است تا پویایی‌های ارتباط میان متغیرها در طول زمان و حوزه زمان – فرکانس آشکار گردد. نتایج نشان می‌دهد که نااطمینانی سیاست اقتصادی، به ویژه در دوره‌های ناپایداری اقتصادی، تأثیر مثبت و معنی‌داری بر شکاف نرخ ارز دارد. همچنین، پویایی‌های این رابطه در افق‌های زمانی مختلف، متفاوت گزارش می‌شود. در بلندمدت نااطمینانی سیاست اقتصادی به طور مستقیم بر شکاف نرخ ارز اثرگذار است و به طور معکوس نیز از آن تأثیر پذیرفته است. بر مبنای تحلیل‌های ارائه شده در تحقیق، رویکرد مداخله‌گرایانه در بازار ارز، قادر نیست از افزایش نااطمینانی و شکاف نرخ ارز جلوگیری کند. بر این اساس، مطالعه حاضر بر لزوم بازنگری در سیاست‌های ارزی و حرکت به سمت سیاست‌های شفاف‌تر و مبتنی بر بازار تأکید دارد.