بررسی اثر طیف های مختلف نوری بر رشد و مورفولوژی کاهو در سامانۀ کارخانۀ گیاهی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشددانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 شرکت پاک رستن چشمه میهن، پارک علم و فناوری دانشگاه تهران

3 استادیار پژوهشکده سبزی و صیفی‌، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 دانشیار دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

5 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

6 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

7 استادیار دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22092/amsr.2023.360729.1433
چکیده

اخیرا توجه زیادی به تولید گیاهان در کشت­های عمودی سامانۀ کارخانۀ گیاهی معطوف شده است، زیرا امکان رشد گیاه را فارغ از شرایط آب‌ و ‌هوایی با مصرف بهینۀ منابع فراهم می‌کند. هدف تحقیق حاضر، بررسی رشد و عملکرد گیاه کاهو (Lactuca sativa L.) در سامانۀ طبقاتی کارخانۀ گیاهی تحت اثر طیف­های مختلف نور مصنوعی است. در این آزمایش گیاهان در بستر کشت هیدروپونیک با سامانۀ بازچرخ تکنیک جریان مواد غذایی پرورش یافتند. به منظور اجرای آزمایش، از طرح کاملا تصادفی استفاده شد. برای تأمین نیاز نوری گیاه از دیودهای ساطع‌کنندة نور (LED) شامل طیف‌های قرمز و آبی (RB) با نسبت‌‌های (RB,90:10-RB,80:20-RB,70:30)، قرمز و آبی و قرمزدور (RBFR) با نسبت (RBFR,3:1:1) و قرمز و سفید (RW) با نسبت (RW,1:1) و با طول مدت نوردهی 18 ساعت و شدت نور 20±250 میکرومول بر مترمربع در ثانیه استفاده شد. بیشترین سطح برگ و وزن بوته، بر اثر نور RB,80:20 مشاهده شد و گیاهان رشدیافته بر اثر نور RBFR واکنش اجتناب از سایه شامل افزایش ارتفاع گیاه همراه با کمترین سطح برگ را نسبت به سایر تیمار­های نوری نشان دادند. بنابراین، طیف RB,80:20 به دلیل داشتن بالاترین ویژگی­های رشدی و عملکردی به عنوان بهترین طیف برای تولید محصول کاهو در سامانۀ کارخانۀ گیاهی معرفی می­شود.