فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تراکم خاک عاملی منفی برای رشد گیاهان است. هدف از این تحقیق، بررسی اثر خاک­ورزی عمیق (زیرشکنی) بر عملکرد سیب­زمینی با استفاده از مطالعات و پژوهش‌های داخلی و خارجی و به ­کارگیری روش فراتحلیل است. بدین­منظور مقاله­ها، گزارش­های پژوهشی و پایان­نامه­های دانشجویی در فاصلۀ زمانی 1344 تا 1400 با استفاده از واژه­های کلیدی مرتبط با زیرشکنی در محصول سیب­زمینی مرور شد. پس از کنترل کیفی، 23 مطالعه برای مقایسۀ زیرشکنی (شامل زیرشکنی رایج، زیرشکنی ردیفی قبل از کاشت و زیرشکنی بین ردیفی بعد از کاشت) با خاک­ورزی رایج بدون زیرشکنی با استفاده از مدل تصادفی وارد فرایند فراتحلیل شدند. بر اساس نتایج به ­دست آمده، با توجه به اندازۀ اثر کل (37/0=SMD)، می­توان نتیجه گرفت که زیرشکنی اثر مثبت بر افزایش عملکرد سیب­زمینی داشته و در کل  باعث افزایش 92/3 درصد در عملکرد سیب­زمینی شده است. زیرشکنی رایج، زیرشکنی ردیفی قبل از کاشت و زیرشکنی بین ردیفی بعد از کاشت عملکرد سیب­زمینی را به ترتیب 23/1، 18/5 و 75/4 درصد نسبت به تیمار کنترل (بدون زیرشکنی) افزایش داده‌ است. توصیه می­شود در محصول سیب­زمینی یا از زیرشکنی بین ردیفی (به عمق 45-35 سانتی­متر)  بعد از کاشت یا زیرشکنی ردیفی (به عمق 50-40 سانتی­متر) قبل از کاشت استفاده شود. زیرشکنی رایج به ­دلیل تأثیر کم بر عملکرد سیب­زمینی و نیز هزینه بالا توصیه نمی­شود.