اقتصاد سیاسی دموکراسی نفتی و رفتار استراتژیک دولت-جامعه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
doi
10.30465/ce.2024.49985.1983چکیده
از جمله موضوعاتی که در نفرین منابع محل بحث بوده است، تأثیر نوع ساختار سیاسی بر ظهور این پدیده است. اغلب تحقیقات به این نتیجه رسیدهاند که دموکراسی میتواند مانع از ظهور نفرین منابع شود و بالعکس نظامهای دیکتاتوری و خودکامه شرایط را برای ظهور نفرین منابع فراهم میسازند. البته عکس این ارتباط نیز محل بحث بوده است، یعنی اینکه نفرین منابع میتواند مانع دموکراسی و در عوض مقوم دیکتاتوری باشد. درآمدهای نفتی به طور خاص و منابع طبیعی به طور عام، مناسبات نهادی میان دولت و جامعه را دستخوش دگرگونی و پیچیدگی خاصی کرده است. تعامل میان دولت و جامعه در کشورهای نفتی در میانه استبداد و دموکراسی نفتی در حال نوسان است. پژوهش حاضر با استفاده از دو روش تحلیل مرزی تصادفی وهمچنین نظریه بازی نشان میدهد که درآمدهای منابع طبیعی چگونه در تعامل با ثبات سیاسی و حق اظهار نظر اجتماعی بر ناکارایی اثرگذار بوده و امکانهای تحقق دموکراسی در این کشورها را به حداقل میرساند. بر این مبنا کشورهای نفتی باید به صورت همزمان هم وابستگی خود به درآمدهای نفتی را کاهش دهند و هم از سوی دیگر اصلاحات ساختاری و نهادی را به پیش ببرند. طبقهبندی JEL: P28, Q34, O17, B15.