بررسی اثر نامتقارن صادرات نفت بر تولیدناخالص داخلی، بیکاری و توزیع درآمد در ایران (رویکرد مدل گشتاورهای تعمیم یافته GMM)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، اقتصاد بین الملل، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد کرمان ،دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.

2 دانشیاراقتصاد،گروه اقتصاد ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ،واحد کرمان ،دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان ،ایران.

3 استاد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده‌ی اقتصاد و مدیریت، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران.

doi
10.30465/ce.2024.49706.1977
چکیده

نظر به لزوم درک چگونگی اثرگذاری نااطمینانی درآمد نفت بر سایر متغیرهای اقتصاد کلان، در مطالعه حاضر تأثیر اثر نامتقارن صادرات نفت بر تولید ناخالص داخلی، بیکاری و توزیع درآمد در ایران پرداخته بررسی شد. برای این منظور، داده‌های مورد نیاز طی دوره 1401-1369 از بانک مرکزی گردآوری و با مدل گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد صادرات نفت از اثر نامتقارن بر تولیدناخالص داخلی، نرخ بیکاری و ضریب جینی برخوردار است. همچنین، تکانه مثبت صادرات نفت تأثیر معنادار مثبت قوی بر تولیدناخالص داخلی، تأثیر معنادار مثبت ضعیف بر نرخ بیکاری و تأثیر معنادار مثبت قوی بر ضریب جینی دارد. از آنجاکه نتایج تحقیق نشان داد که تکانه مثبت صادرات نفت از تأثیر معنادار مثبتی بر نرخ بیکاری برخوردار می‌باشد، به سیاست‌گذاران اقتصادی پیشنهاد می‌شود با برنامه‌ای منسجم از اثرات نامطلوب آن بر اشتغال جلوگیری نموده و با بسته‌های حمایتی، کاهش رفاه بیکاران جدید را تعدیل نمایند. در نهایت، از آنجاکه تکانه مثبت صادرات نفت از یک سو، از تأثیر معنادار مثبت بر تولیدناخالص داخلی برخوردار بوده و از سوی دیگر، باعث افزایش نابرابری درآمدی می‌شود، «رشد توأم با باز توزیع» و «رشد همراه با برابری بیشتر» می‌بایست در دستور کار برنامه‌ریزان کشور قرار گیرد. طبقه‌بندیJEL: C33, C36, D31, F43