اثرگذاری غیرخطی کسری بودجه بر رشد اقتصادی ایران

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله بروجردی، ایران، بروجرد، لرستان، ایران

2 استادیار اقتصاد، پژوهشکده اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ، تهران، ایران

doi
10.30465/ce.2025.48191.1953
چکیده

با توجه به دو مشکل اساسی اقتصاد ایران طی دهه‌های اخیر یعنی کسری‌های بودجه ساختاری و رشد اقتصادی پایین، مطالعه حاضر تلاش کرده تا با استفاده از مدل خود رگرسیونی آستانه‌ای (TAR) اثرگذاری غیرخطی اندازه کسری بودجه دولت (کسری بودجه دولت به صورت درصدی از تولید ناخالص داخلی) بر رشد اقتصادی ایران را مورد بررسی قرار دهد. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که اندازه کسری بودجه در قالب یک ساختار دو رژیمی با مقدار آستانه‌ای 28/4 درصد بر رشد اقتصادی ایران طی دوره 1400-1352 اثر گذاشته است. به نحوی که اندازه کسری بودجه در رژیم یک (سال‌هایی با اندازه کسری بودجه کوچک‌تر از 28/4 درصد) اثر مثبت و در رژیم دوم (سال‌هایی با اندازه کسری بودجه بزرگ‌تر از 28/4 درصد) اثر منفی بر رشد اقتصادی داشته است. بنابراین و همگام با نظریه بارو (1990)، یافته‌ها نشان می‌دهد که بین اندازه کسری بودجه و رشد اقتصادی در ایران یک رابطه به شکل U معکوس وجود داشته است. همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهد که رشد سرمایه‌گذاری و رشد صادرات اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی داشته‌اند، در حالی که اثر مثبت نرخ رشد جمعیت بر رشد اقتصادی به لحاظ آماری معنادار نبوده است. طبقه­بندی JEL: E62، H62، O40.