تخریب کیفریِ رایانهای در حقوق ایران، انگلستان و وِیلز
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق کیفری و جرمشناسی دانشکدهی حقوق دانشگاه قم
doi
10.22106/jlj.2025.2044000.6082چکیده
در جرمِ تخریب سنتی، رفتار مجرمانه نسبت به اشیای منقول یا غیر منقولی انجام میگیرد که در عالم خارج محسوس و لمسپذیر است، ولی اعمال خرابکارانهای که به تخریب اطلاعات رایانهای یا از کار افتادن سامانههای رایانهای یا مخابراتی منجر میشوند، صورت متفاوتی دارند که با شکل سنتی آن فرق میکند. در حقوق کیفری ایران، تخریب رایانهای به دو شکل تخریب دادههای رایانهای و اخلال در سامانههای رایانهای یا مخابراتی پیشبینی شده است. در مقابل، در حقوق انگلستان و وِیلز، جرمِ دستکاری غیر مجازِ دادههای رایانهای در راستای مقابله با هرگونه عمل غیر مجازی که با قصد اخلال در کارکرد رایانه، مانع دسترسی به برنامه یا داده رایانهای شدن و یا مختل کردن عملکرد برنامه یا اطمینان پذیری داده رایانهای ارتکاب یابد، جرمانگاری شده است. مقایسه نظامهای کیفری یاد شده روشن میسازد که برخی نقصها در رویکرد قانونگذار ایرانی، از جمله بیتوجهی به برخی پیشرفتهای فناوری نظیر اینترنت اشیا و به رسمیت نشناختن بیپروایی کیفری وجود دارد که برطرف ساختن آنها در مقابله مؤثرتر با تخریبگران رایانهای و صدور آرای کیفریِ منسجم تأثیر مطلوبی خواهد داشت.