تصحیف "استیثاقنا" به "استثناؤنا" و اثر آن در شرحها و ترجمه های نهج البلاغه

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان عربی دانشگاه اصفهان

2 استاد بازنشسته گروه زبان عربی دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

متون قدیم عربی و فارسی در طول تاریخ در اثر استنساخ مکرر و یا سهو القلم کاتبان دستخوش تصحیف و اختلاف فراوان شده و در برخی موارد بیان اختلاف نسخه­ها حتی چند برابر اصل متن گردیده و این امر به دشواری و درک متن و ترجمه آن انجامیده است.     در این گفتار عبارت"استیثاقنا" در خطبه 127 و176 نهج­البلاغه که به اشتباه"استثناؤنا" ضبط شده به­عنوان شاهد تأثیر تصحیف در شرح و ترجمه متون مورد بررسی قرار می­گیرد و در نتیجه روشن می­شود: 1. بسیاری شارحان و مترجمان نهج­البلاغه با کمک سیاق کلام توانسته­اند همان وجه صحیح عبارت را ترجمه و شرح نمایند. 2. جناس تصحیف در برخی موارد می­تواند موجب اشکال و اشتباه در متون قدیم شود. 3. تصحیح بینا بین متون§در برخی موارد موجب می­شود متن در دست تصحیح دقیق­تر و صحیح­تر ارائه گردد.