تأثیر توانمندیهای مولد در پیچیدگی صادرات غیرنفتی مطالعة موردی کشورهای درحالتوسعه
نویسندگان
1 مربی اقتصاد بازرگانی گروه مطالعات بازرگانی خارجی، موسسۀ مطالعات و پژوهشهای بازرگانی
2 استادیار اقتصاد بازرگانی گروه مطالعات بازرگانی خارجی موسسۀ مطالعات و پژوهشهای بازرگانی
doi
چکیده
یکی از محرکهای اصلی پیچیدگی صادرات و تغییر در ساختار تولید کشورهای درحالتوسعه میزان توانمندیهای مولد (دانش انباشتشده) است. سرمایهگذاری خارجی، واردات، سرمایة انسانی، کیفیت نهادها، تشکیل سرمایه، و... ازجمله مؤلفههای ایجادکنندة توانمندیهای مولدند. یکی از اهداف اصلی این مطالعه بررسی تأثیر مؤلفههای یادشده در پیچیدگی صادرات غیرنفتی در کشورهای درحالتوسعه است. اساساً این سؤال مطرح است که آیا تأثیرگذاری این عوامل در میزان پیچیدگی صادرات متناسب با سطح توسعهیافتگی کشورها متفاوت است؟ بهاینمنظور، با استفاده از دادههای تلفیقی سالهای 1997 تا 2013 کشورهای درحالتوسعه، میزان تأثیرگذاری این مؤلفهها بررسی شد. آزمون هاسمن استفاده از مدل اثرات ثابت را تأیید کرده، ولی بهدلیل وجود ناهمسانی واریانس و خودهمبستگی در مدل اثرات ثابت مدل نهایی بهصورت FGLS تخمین زده شده است. نتایج نشان میدهد: 1. مؤلفههای ایجادکنندة توانمندیها بر پیچیدگی صادرات کشورهای درحالتوسعه برحسب سطح درآمد متوسط، بالا، و پایین مشابه و یکسان نیست؛ 2. متغیر موجودی سرمایة مستقیم خارجی تنها عاملی است که در هر سه دسته از کشورهای بررسیشده تأثیر معناداری در پیچیدگی صادرات کشورها داشته است.
