ارزیابی روش های مختلف خاک‌ورزی-کاشت در خشکه‌کاری برنج با مقادیر متفاوت بذر

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

2 استادیار پژوهش بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج‌کشاور

doi
10.22092/amsr.2021.341744.1341
چکیده

     سطح خاک­ورزی حفاظتی از یک‌سو و میزان کشت برنج به صورت خشکه­کاری از سوی دیگر، با توجه مزایای آنها، در حال افزایش است. این پژوهش با هدف مقایسۀ روش‌های مختلف خاک­ورزی حفاظتی، به­ مدت 2 سال (1395-1393) به  ­صورت کرت­های خرد شده در قالب بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار، در شرایط خشکه‌کاری برنج اجرا شد. کرت­های اصلی شامل سه روش خاک‌ورزی-کاشت استفاده از دستگاه خاک‌ورز-کاشت نواری، دو بار دیسک + خطی‌کار و کاشت مستقیم با دستگاه بی‌خاک‌ورز و کرت‌‌های فرعی نیز شامل سه میزان بذر برنج: 50،  75  و 100  کیلو‌گرم در هکتار بود. نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد که روش‌های خاک‌ورزی-کاشت در  تمام شاخص‌های فنی و اقتصادی اختلاف معنی‌داری داشتند. مقایسۀ میانگین­ها نیز  نشان داد که از نظر سوخت مصرفی، ظرفیت مزرعه‌ای و هزینه هکتاری به ترتیب تیمارهای دوبار دیسک + خطی‌کار با 6/31 لیتر در هکتار، بی‌خاک‌ورزی با 62/1 هکتار بر ساعت و دو بار دیسک + خطی‌کار  با 5/1 میلیون ریال بیشترین و تیمارهای خاک‌ورز-کاشت نواری با 6/8 لیتر بر هکتار، دو بار دیسک + خطی‌کار با 48/0 هکتار بر ساعت و خاک‌ورز-کاشت نواری با 1/1 میلیون ریال در هکتار کمترین مقادیر را داشتند. نتایج تجزیۀ واریانس مرکب دو ساله صفات زراعی نشان داد که اثر روش خاک‌ورزی-کاشت فقط بر وزن هزار دانه و شاخص برداشت اثر معنی‌داری دارد و تاثیر آن بر عملکرد و سایر صفات معنی‌داری نیست. از نظر عملکرد، خاک‌ورز-کاشت نواری با 3490 و دو بار دیسک + خطی‌کار با 3344 کیلوگرم در هکتار  بیشترین و کمترین عملکرد را داشتند.