بازشناسی قابلیت های بازآفرینی در بافت های ناکارآمد (مطالعه موردی: منطقه چهار شهرداری کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرند
doi
چکیده
بافتهای ناکارآمد شهری بهعنوان بخشی از بافتهای قدیمی شهر در پی تحولات رشد و گسترش شهری بهویژه در طی سده اخیر دچار دگرگونی و تغییرات عمیق گردیدهاند. با تأکید برتوسعه پایدار شهری، بازآفرینی شهری بهمثابهی یکی از رویکردهای متعارف توسعه مجدد شهری محسوب میشود. 36 درصد از کل بافت ناکارآمد شهر تبریز، معادل 1200 هکتار در محدودهی منطقه 4 شهرداری تبریز واقع شده است. نتایج مشاهدات حاکی از آن بود که منطقه 4 تبریز، پتانسیل مناسبی جهت اجرای پروژههای بازآفرینی دارد که در طرحهای بازآفرینی توجه جدی به آن نشدهاست. مقاله حاضر به بازشناسی قابلیتهای بازآفرینی در بافتهای ناکارآمد در جهت بازآفرینی مطلوب شهری در منطقه موردمطالعه پرداخت. برای تحلیل دادهها از نرم افزار GISو مدل بولین به منظور بازشناسی مکان-های مناسب بازآفرینی در منطقه مربوطه استفاده گردید و با استفاده از مبانینظری و پیشینه تحقیق، نسبت به انتخاب معیارهای پژوهش شامل معیار طبقات، اسکلت، مصالح، عمر بنا، دانهبندی قطعات، تراکم جمعیتی، تراکم ساختمانی و سطح اشغال اقدام شد. بازشناسی بافت محلات با تاکید بر رویکرد بازآفرینی، گواه قدمت زیاد ساختمانها و فرسودگی، کیفیت ابنیه پایین، نفوذناپذیری و عرض معابر پایین در اکثر محلات، تراکم بالای ساختمانی و جمعیتی ناشی از ریزدانگی قطعات، و وضعیت نامناسب مسکن در منطقه 4 بود. همچنین، نقشه پهنهبندی اجرای طرح بازآفرینی برای منطقه، نشان داد 34.76 درصد از منطقه(بخش شمالشرقی و بخشی از محدوده مرکزی) بیشترین و 0.88 درصد از منطقه(بخشجنوبی) کمترین قابلیت اجرای طرحهای بازآفرینی را دارند. بنابراین با رویکرد بازآفرینی شهری میتواند نسخه بهینهای برای ارتقاء وضعیت زندگی و مسکن باشد.