فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقش و جایگاه کلیدی صنعت نفت در اقتصاد ایران موجب شده که تکانه‌های وارد بر این صنعت، بر کل اقتصاد اثرگذار باشد. از‌این‌رو، در این مطالعه سعی شده که با طراحی یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی (DSGE)، اثرات تکانه‌های قیمت نفت و ارتقای تکنولوژی تولید آن، بر متغیرهای کلان اقتصادی بررسی ‌شود. دراین‌راستا، برای برآورد پارامترها از داده‌های سال‌های 1352-1396 استفاده شده است. طبق نتایج به‌دست آمده، هر دو تکانه‌، اثر مثبت و معنی‌داری بر سرمایه‌گذاری نفتی، اشتغال، مخارج دولت، مصرف و اثر منفی بر سرمایه‌گذاری و GDP غیرنفتی دارد. تکانه مثبت قیمت نفت، بر تولید و صادرات نفت و GDP کل، اثر منفی دارد، اما اثر تکانه تکنولوژی بر این متغیرها مثبت است. با توجه به نقش مهم تکانه‌های تکنولوژی بر صنعت نفت و اقتصاد کلان، ارتقای تکنولوژی و توجه به جنبه‌های توسعه توان علمی و فنی این صنعت باید در دستور کار قرار گیرد. همچنین به‌دلیل اینکه هر دو تکانه، اثر منفی بر تولید و سرمایه‌گذاری بخش غیرنفتی دارند، می‌توان گفت که درآمدهای نفتی نه تنها در جهت تقویت بخش غیرنفتی نبوده، بلکه موجب تضعیف آن شده است. بنابراین بازنگری اساسی در مدیریت منابع صندوق و اختصاص سهم بیش‌تری از تسهیلات به بخش غیرنفتی، ضروری است.