فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قرآن کریم به عنوان معجزۀ جاودان پیامبر خاتمˆ، توجه اندیشمندان مختلفی را به خود جلب کرده است که از آن جمله، دانشمندان علوم ادبی می­باشند که به پژوهش­های بسیاری دربارۀ قرآن پرداخته‌اند. در دورۀ معاصر، نظریه‌های مختلفی در باب متون ادبی و نحوۀ بررسی و ارزیابی آنها ارائه شده که یکی از پرکاربردترین آنها نظریۀ ساختارگرایی است که «روایت‌شناسی» شاید مهم‌ترین جلوۀ آن باشد. پژوهش پیش رو با بررسی متن سورۀ فیل به روش تحلیلی ـ توصیفی، بر آن بوده که جنبه‌های روایت‌شناختی موجود در آن را بر اساس روایت‌شناسی «ژرار ژنت» کشف و عرضه کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که روایتِ سوره بر اساس فنونی چون «زمان‌پریشی»، «تلخیص روایی» و «بسامد مکرر» طراحی شده است. راوی سوره (خداوند) نیز هم‌زمان در مقام «دانای کل» و «فاعل اصلی» عمل کرده که به شکل‌گیری نوع خاصی از «کانونی‌سازی» منجر شده است. پرسش‌های تقریری و وارد کردن زاویۀ دید و افق ادراکی مخاطب در روایت، نوعی کانونی‌سازی مشارکتی نیز ایجاد کرده و مخاطب را در فرآیند ادراکی روایت درگیر ساخته است. این ساختار روایی نشان می‌دهد قرآن با به کارگیری الگوهای ویژۀ روایت، گفتمانی خلق کرده که در آن فرم و محتوا در خدمت هدف (هدایت انسان) قرار گرفته است.