فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: برای بیان نقش و اهمیت محیط‌‌زیست و تبدیل آن به ارزش‌‌های پولی لازم است که منابع آن با‌‌ استفاده از روش‌‌های مناسب ارزش‌‌گذاری شوند. نگرش محیط‌‌زیستی، یکی از عوامل مهم در بهبود توصیف و پیش‌‌بینی مدل‌‌های اقتصادی است. پارادایم نوین محیط‌‌زیستی به‌‌عنوان پرکاربرد‌‌ترین معیار نگرش محیط‌‌زیستی از متغیر‌‌های مورد استفاده در ارزش‌گذاری مشروط و تمایل به پرداخت به‌شمار می‌آید. در این پارادایم به‌عنوان نوعی نگرش نسبت به محیط‌‌زیست، فرد معتقد است که انسان بر طبیعت غلبه ندارد؛ بین انسان و طبیعت باید تعادل وجود داشته باشد و برای رشد و توسعه اقتصادی، محدودیت وجود دارد. هدف از پژوهش پیش‌رو، برآورد ارزش تفرجی و تمایل به پرداخت گردشگران با احتساب پارادایم نوین محیط‌‌زیستی در منطقه حفاظت‌‌شده جنگلی هلن در استان چهارمحال و بختیاری با استفاده از روش ارزش‌‌گذاری مشروط است.مواد و روش: جامعه آماری مورد بررسی در این پژوهش، گردشگران منطقه حفاظت‌‌شده جنگل هلن بود. به‌‌منظور برآورد حجم نمونه ابتدا پیش‌‌پرسش‌نامه‌‌ای برای تعیین واریانس صفت مورد بررسی (تمایل به پرداخت) طراحی و توسط گردشگران تکمیل شد. در این پژوهش با استفاده از فرمول کوکران و اطلاعات به‌‌دست‌آمده از پیش‌‌پرسش‌نامه، 230 نمونه تعیین شد. برای اندازه‌‌گیری تمایل به پرداخت گردشگران جنگل هلن از روش ارزش‌‌گذاری مشروط با تکمیل پرسش‌نامه انتخاب دوگانه دوبعدی استفاده شد. در این روش، ارزش تخمین‌زده‌‌شده براساس شرایط یک بازار فرضی تعیین می‌‌شود. همچنین، به‌‌منظور بررسی نگرش محیط‌‌زیستی از پرسش‌نامه پارادایم نوین محیط‌‌زیستی استفاده شد. این پرسش‌نامه حاوی 15 گویه در قالب مقیاس طیف لیکرت است. آمار و اطلاعات مورد نیاز از طریق روش نمونه‌‌برداری تصادفی در ایام مختلف هفته در فصل‌های مختلف سال 1401 با مصاحبه حضوری با بازدید‌‌کنندگان از منطقه مذکور گردآوری شد. در روش ارزش‌‌گذاری مشروط برای بررسی تأثیر متغیر‌‌های توضیحی بر تمایل به پرداخت بازدید‌‌کنندگان از مدل رگرسیونی لاجیت استفاده شد. براساس روش بیشینه درست‌‌نمائی نیز پارامتر‌‌های این مدل برآورد شدند. همچنین، با استفاده از متوسط تمایل به پرداخت قسمتی، مقدار تمایل به پرداخت بازدید‌‌کنندگان محاسبه شد. در این پژوهش به‌‌منظور آنالیز داده‌‌ها برای برآورد مدل‌‌ اقتصادی رگرسیونی لاجیت و تجزیه ‌و تحلیل آماری به‌‌ترتیب از نرم‌‌افزار‌‌های Shazam و Excel استفاده شد.نتیجه‌‌گیری کلی: استفاده از پارادایم نوین محیط‌‌زیستی در کنار متغیر‌‌های اقتصادی- اجتماعی دیگر به‌‌عنوان یکی از مهم‌‌ترین عوامل تأثیرگذار بر تمایل به پرداخت افراد برای استفاده و بهره‌‌مندی تفرجی از جنگل هلن کاربرد دارد. تمایل به پرداخت درصد زیادی از افراد مصاحبه‌شونده برای استفاده از خدمت تفرجی جنگل هلن، ازنظر مدیریتی امید‌‌آفرین است. این نتایج بیانگر امکان گسترش خدمات تفرجی و به‌تبع آن، افزایش توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خواهد بود. به‌علاوه، با کمک یافته‌‌های استخراج‌‌شده از این پژوهش می‌‌توان سیاست‌‌گذاری قیمتی مناسبی برای حفاظت از جنگل هلن اتخاذ کرد.