طرحوارههای تصویری در سوره ص با تکیه بر نظریه جانسون
نویسندگان
1 استادیار، گروه مترجمی زبان عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد مترجمی زبان عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان ، ایران
doi
10.22034/paq.2025.2056881.3984چکیده
طرحوارههای تصویری، بیانگر پیوند میان تجربههای روزمره انسان و نظام فرایندهای ذهنی است و در نتیجه این تعامل، دریافتهای تازهای از تصاویر متن به وجود میآید. واکاوی اینگونه طرحوارهها در استعارههای قرآن کریم، ساختارهای مفهومی و لایههای پیچیده معنایی آیات قرآن را نمایان میکند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی در پی آن است که بر پایه زبانشناسی شناختی به واکاوی طرحوارههای تصویری از دیدگاه جانسون (1941) بپردازد. پیکره این پژوهش، دربردارنده متن سوره ص است. این سوره، دارای داستانهای پیامبران است که به گونه طبیعی شامل حرکت، تغییر و تعاملات قدرتی است و امکان بررسی طرحوارههای حرکتی و قدرتی را فراهم میکند. در روند آن، طرحوارههای حجمی، حرکتی و قدرتی استخراج میگردد و به دنبال پاسخ به این پرسش است که کدام یک از سه گونه طرحواره در این سوره وجود دارد و این طرحوارهها تا چه حد میتواند الگویی مناسب برای مطالعه استعارهای قرآن باشد. از بررسی کمی دادهها و طبقهبندی آنها اینگونه برمیآید که از مجموع طرحوارههای تصویری، طرحواره حجمی و حرکتی، بیشترین بسامد را به خود اختصاص داده است و در میان طرحوارههای چندوجهی ترکیبی نیز، طرحواره حجمی -حرکتی، بیشترین کاربرد را دارد.
