ارزیابی صدا در عملیات قطع صنوبرکاری‌ها با استفاده از اره‌‌موتوری MASHOUF PSI 9700

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگل‌‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

2 نویسنده مسئول، استاد، گروه جنگل‌‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

3 دانشیار، گروه بهداشت حرفه‌‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران

4 استادیار، آزمایشگاه بهره‌برداری از جنگل، دانشکده جنگل‌داری و محیط زیست طبیعی، دانشگاه ارسطو تسالونیکی، تسالونیکی، یونان

doi
10.22092/ijfpr.2023.362992.2112
چکیده

سابقه و هدف: در سطح جهانی، بخش زیادی از برداشت چوب با اره‌موتوری انجام می‌شود و این وسیله هنوز هم یک گزینه پرکاربرد برای عملیات قطع درختان و پردازش دستی درختان است. با این حال، این واقعیت می‌تواند پایداری عملیات جنگل را از نقطه نظر ارگونومیک تهدید کند. استفاده از اره‌موتوری در عملیات بهره‌برداری به‌عنوان کار سنگینی که کارگران را در معرض خطرات ایمنی و عوامل مضر قرار می‌دهد، گزراش شده است. MASHOUF PSI 9700 یک مدل اره‌موتوری جدید است که محبوبیت فزاینده‌ای در میان بخش برداشت چوب به دست آورده است، اما میزان تأثیرهای ارگونومیکی آن در حین کار بررسی نشده است. پژوهش پیش‌رو با هدف ارزیابی سطوح مواجهه با صدا در حین عملیات قطع درختان با استفاده از این مدل اره‌موتوری خاص در یک جنگل‌کاری صنوبر در غرب استان گیلان انجام شد.مواد و روش‌ها: پژوهش پیش‌رو در سری 2 تنیان واقع در اطراف شهرستان صومعه‌سرا، در غرب استان گیلان انجام شد. عملیات قطع با استفاده از اره‌موتوری MASHOUF PSI 9700 در جنگل‌کاری‌های صنوبر انجام شد. کارگر شاغل جنگل سابقه کار قابل توجهی (بیش از 20 سال) در عملیات قطع درختان در صنوبر کاری‌ها داشت. جمع‌آوری داده‌های صحرایی یک روز کاری طول کشید و در مجموع 133 درخت قطع شد. اندازه‌گیری صدا در هنگام انجام عملیات قطع درختان، در فواصل زمانی پنج ثانیه و با استفاده از صداسنج ،TESTO 815، و با استفاده از استاندارد ،ISO 1996-1، انجام شد. اندازه‌گیری صدا در امتداد بازو و در ارتفاع گوش کارگر روی شبکه ،A-fast، و در دامنه 130-80 دسی‌بل اندازه‌گیری شد. میانگین ترازهای صوتی اندازه‌گیری‌شده در هر مرحله محاسبه و متوسط تراز فشار به دست آمد.نتایج: بیشترین بخش از زمان  صرف عملیات قطع درختان شد (02/46 درصد از کل زمان تولید). بالاترین میانگین تراز صدا در عناصر کاری بن‌زنی (01/102 دسی بل) و بن بری (46/100 دسی بل) مشاهده شد. همچنین، سطح صدا در حین کار حرکت به سمت درخت، ارزیابی درخت، سوخت‌گیری اره‌موتوری، تاخیرهای فنی، اجرایی و شخصی به‌ترتیب 43/69، 62/72، 32/69، 10/87، 19/78 و 20/67 دسی بل بود. افزایش قطر درختان باعث افزایش مدت زمان قطع و قرار گرفتن کارگران جنگل در معرض سروصدا  شد. مقایسه داده‌‌های نرمال مربوط به منحنی ترازشده صدا و زمان‌‌های مجاز قراگیری در معرض این شدت‌‌های صدا با ترازهای شدت صدا مربوط به بن‌‌زنی، بن‌‌بری و زمان کل نشان داد که تراز صداها و مدت مواجهه با آن‌ها در بیشتر مواقع، کمتر از حد مجاز بود.نتیجه­‌گیری کلی: نتایج این پژوهش نشان داد که اره‌موتوری MASHOUF PSI 9700 کارگران قطع را در معرض صدای زیادی قرار می­دهد. برای کاهش اثرات نامطلوب قرار گرفتن در معرض صدای اره برقی ضروری است تا کارگران به تجهیزات ایمنی شخصی مانند محافظ گوش، استراحت بین کارها و نگهداری به موقع اره‌موتوری مجهز شوند. همچنین، سازماندهی دوره‌های آموزشی در محل کار با تمرکز بر موضوعات ارگونومیک و نظارت کارگران قطع جهت بررسی‌های بهداشتی منظم ممکن است برای شناسایی زودهنگام و پیشگیری از کاهش شنوایی بسیار مهم باشد.