ظرافت‌های تقدیم و تأخیر در سورۀ روم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدۀادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22034/paq.2024.2013964.3772
چکیده

یکی از وجوه اعجاز قرآن، جنبۀ بلاغی است که از نظر ظاهری و ساختاری با واژگان ارتباط تنگاتنگی دارد‌ و از جمله تکنیک‌های آن بحث تقدیم و تأخیر است که بهر‌ه‌گیری از آن به گویاتر شدن کلام و فهم بهترمخاطب کمک می‌کند ،چنین تکنیکی علاوه برنظام‌مند و اصولی‌بودن، موجب زیباییِ‌اسلوب، شیوایی تعبیر ‌و‌حسن سبک نیز می‌شود.این پژوهش درپی آن است که با توجه به اهمیت این اسلوب، با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی دلایل بلاغی تقدیم و تأخیر از دو جهت نحوی و رتبی در سورۀ روم بپردازد تا علاوه‌ بر یافتن دلایل بلاغی آن، به میزان تأثیرگذاری این اسلوب دردلالت واژگان نیز دست یابد. نتیجۀ این پژوهش بیانگر آن است که مهمترین اسباب بلاغی تقدیم و تأخیر از دو جهت نحوی و رتبی به معنا برمی‌گردد؛ بدین گونه که در پس جابه‌جایی واژگان چه از نظر نحوی و چه رتبی، معنایی نهفته است که گوینده به جهت برجسته‌کردن و مهم جلوه‌دادن آن به این شیوه پرداخته است؛بنابراین تقدیم و تأخیر نه‌تنها تأثیر‌مهمی در‌افزایش دلالت واژگان و زیبایی‌آن دارد، بلکه به‌منظور انتقال قصد و هدف مشخصی به کار می‌رود.