نابرابری درآمد و نفرین منابع نفت در ایران
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد اقتصاد انرژی دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه بوعلی سینا همدان
2 استادیار گروه اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه بوعلی سینا همدان
doi
10.30465/ce.2021.6981چکیده
این تحقیق اثرات غیرخطی متغیرهای مؤثر بر نابرابری درآمد، با تأکید بر نقش متغیر وفور منابع بررسی شده است؛ بهطوریکه با استفاده از مدل خود رگرسیون برداری با پارامترهای متغیر در زمان (TVP-VAR) و دادههای سالیانه سالهای 1349-1395، اقدام به بررسی توابع واکنش آنی متغیر در طول زمانِ متغیرهای درآمد سرانه، باز بودن درجه تجارت، رشد ارزشافزوده کشاورزی و فراوانی منابع بر روی ضریب جینی شده است. بر اساس نتایج اثر متغیر فراوانی منابع بر روی ضریب جینی در تمام دوره موردبررسی مثبت بوده است، بهعلاوه شوک مثبت متغیر درآمد سرانه و رشد ارزشافزوده کشاورزی، اثر منفی بر روی ضریب جینی در تمام دورهها داشته است. نتایج بیانگر اثرات مثبت محدود تجارت آزاد بر روی ضریب جینی در دورههای اولیه اثرگذاری است بهطوریکه درنهایت اثرات فوق به منفی تبدیل شده است. بر اساس نتایج، اثرات شوک متغیرها بر روی ضریب جینی در سالهای 1369-1378 متفاوت از سالهای دیگر است، بهطوریکه اجرای سیاست تعدیل اقتصادی در این دوره، به علت اینکه زمینهساز تورمهای فزاینده و افزایش نرخ ارز شده است، اثرات مثبت متغیرهای مدل بر روی کاهش نابرابری درآمدی را کاهش داده است. نتایج تحقیق حاضر بیانگر نقش رویکردهای سیاستگذاری هر دوره در بررسی نحوه اثرگذاری متغیرهای مدل بر روی ضریب جینی را دارد.