محمد بن سلمان و گذار از پان وهابیسم به نظام سکولار در عربستان سعودی؛ ریشه ها و پیامدها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، جمهوری اسلامی ایران (نویسنده مسئول).

2 استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، جمهوری اسلامی ایران.

3 استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، جمهوری اسلامی ایران.

4 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، جمهوری اسلامی ایران.

doi
10.30497/pkn.2022.239810.2769
چکیده

با حضور محمد بن سلمان در مقام ولیعهدی بسیاری از سیاست‌های مبتنی بر تقدیس سنت‌ و محافظه‌کاری در نظام عربستان با تطورات عمیقی مواجه شد، مانند: احیای حقوق بانوان، سند توسعه 2030، گستره دامنه روابط سیاسی با غرب و بهره‌گیری از الگوهای توسعه غربی. پرسش نویسندگان این است که: تحولات نظام سیاسی عربستان در دوره بن سلمان را چگونه می‌توان تجزیه ‌و تحلیل کرد؟ یافته مقاله مبتنی بر نظریه جانسون، حکایت از آن دارد که تحولات نظام عربستان سعودی در دوره بن سلمان بسترساز گذار این کشور از یک نظام وهابی سنتی به نظامی سکولار شده که تجلی آن را می توان در سه مسئله کلان ملاحظه نمود: مصالحه‌ناپذیری نخبگان ـ اعم علمای ارشد وهابی و شاهزادگان مدعی قدرت ـ و سلطنت، رکود قدرت در پساترامپ و ظهور ارزش‌های جدید در نظام عربستان سعودی.