تحلیل استدلالهای زبانی حضرت ابراهیم (ع) در قرآن براساس نظریه استدلال ورزی استفن.ای.تولمین
نویسندگان
1 دانشیار،گروه عربی،دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران،ایران
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران،تهران، ایران
doi
چکیده
استدلال یکی از کاربردهای زبان است که به منظور تأثیرگذاری بر دیگری و در جهت اقناع مخاطب به کار میروند.اهمیت موضوع استدلال در پژوهشهای معاصر به جایگاه آن در بلاغت جدید باز میگردد؛ به گونهای که این حوزه علمی در دو بعد اصلی بیان و استدلال به عنوان ابزاری در جهت اقناع دیگری متمرکز شدهاست.استفن ای.تولمین با وارد کردن انتقاد بر منطق ارسطویی آن را از قالب خشک و از پیش تعیین شده بیرون کشیده و به سمت استدلال زبانی سوق داده و جنبه کاربردی به آن بخشیده است.مدل استدلالی تولمین شش بخش دارد که هر استدلال متقن و قانع کنندهای حداقل سه بخش نخستین آن را در بردارد.قرآن با محوریت عقاید و تغییر وضع موجود و پاسخ گویی به گفتمانهای شرک و کفر محور در بردارندة گفتمانهای استدلالی است.استدلالهای حضرت ابراهیم(ع) در مواجهه با کفار و مشرکین در بردارنده بخشهای شش گانه مدل تولیمن است.در این مقاله برآنیم با روش توصیفی-تحلیلی، آیاتی که مربوط به استدلالهای زبانی ایشان با مخاطبین مختلف است را طبق نظریه تولیمن مورد بررسی قرار دهیم. نتایج پژوهش نشان میدهد که استدلالهای حضرت ابراهیم(ع) در مواجهه با کفار و مشرکین در بردارندة بخشهای شش گانه مدل تولیمن است و براهین ایشان از قدرت اقناع مخاطب برخوردار است.