تحلیل شناختی افعال حرکتی اجرام آسمانی در قرآن کریم بر اساس نظریه تالمی
نویسندگان
1 استادیار، گروه عربی، علوم انسانی، خوارزمی، کرج، ایران
2 دانشجوی دکترا، گروه عربی، علوم انسانی، خوارزمی، کرج، ایران
3 دانشیار، گروه عربی، علوم انسانی، خوارزمی، کرج، ایران
doi
چکیده
علوم شناختی دانشی است که به پژوهش دربارۀ ذهن میپردازد. محققان علوم شناختی، تبیین کارکردهای شناختی و فرآیندهای پنهان ذهن را تنها از روشهای غیر مستقیمی مانند مطالعه زبان ممکن میدانند. از این رو زبانشناسی شناختی از جایگاه ویژهای در علوم شناختی برخوردار است. در این رویکردِ معنابنیاد، یکی از کانونیترین محورهای مطالعه، افعال حرکتی است. حرکت یک پدیدۀ مهم و مؤثر در مفهومسازی است که به واسطۀ فعل به عنوان یک گزارۀ پویا در جمله نمود پیدا میکند. این نوشتار که به روش توصیفی- تحلیلی گردآوری شده، و با بررسی جامعه آماری افعال حرکتی خودشامل و جنبشی در مورد اجرام آسمانی در قرآن کریم و نحوه مفهومسازی رویدادها در آیات قرآن را با تکیه بر اصول معناشناسی شناختی مورد بررسی قرار میدهد. طبق بررسیهای انجامگرفته، در قرآن کریم افعال حرکتی اجرام آسمانی، به منظور مفهومسازی امور انتزاعی مثل حرکت اجرام آسمانی، نحوه حرکت، چگونگی وقوع آنها و... استفاده شده و انواع مفاهیم معنایی حرکت اجرام آسمانی در افعال قرآن بازنمایی شده است. نیمی از افعال به کار رفته در مورد این اجرام جنبشی و نیمی دیگر خودشامل هستند. افعال خودشامل مسیر حرکتی دایرهوار اجرام را به ظرافت به تصویر کشیدهاند که در کهکشان چگونه حرکت میکنند و از کجا حرکت خود را آغاز کرده و به جای خود برمیگردند. افعال جنبشی نیز به حرکت و رفت و آمد این اجرام دلالت میکنند که به جز زمانی که بر حوادث قیامت تأکید دارد، بازهم تأکیدی برای حرکت دایرهای و چرخشی بودن اجرام آسمانی است.
