تحلیل فضایی پیامدهای توسعه اقامتگاه‌های بوم گردی بر سکونتگاههای روستایی شهرستان کرمان

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی/ دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 دانش آموخته دکتری، جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.30470/jegr.2024.2034564.1196
چکیده

مقوله فضا و تحلیل فضایی نواحی گردشگری به­عنوان چارچوب و زیربنایی برای کنش­های مربوط به گردشگری و معیاری برای تعیین مرکزیت و زیرساخت­های مورد نیاز و تعدیل نابرابری بین نواحی است. هدف از این پژوهش تحلیل فضایی پیامدهای توسعۀ اقامتگاه­های بوم­گردی شهرستان کرمان بوده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها میدانی-پیمایشی می باشد. ابزار اصلی گردآوری داده­ها و سنجش متغیرهای پژوهش، پرسشنامه ادغام شده از 35 معیار در ابعاد اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیست محیطی، مدیریتی، کالبدی و امنیتی است که در 27 مکان دارای اقامتگا بوم­گردی تکمیل شد. داده ها از طریق نرم فزار Excel در قالب دو روشANTROPY,MABAC  تحلیل و رتبه بندی شد. یافته­ها نشان داد شهر ماهان به لحاظ تحلیل فضایی باعث افزایش تعاملات مثبت اقتصادی، افزایش پس­انداز، حفظ محیط زیست، جلوگیری از مهاجرت­های بی­رویه و افزایش امنیت و پراکنش فضایی مثبت زیرساخت­ها، تاسیسات وغیره در شهرستان گشته است، لیکن کشیتوئیه در زمینه اشتغال، کارآفرینی، پس انداز، تسهیلات، رفاه، آموزش، مسائل زیست محیطی و امنیتی پراکنش فضایی منفی را تجربه کرده است. نابرابری­های فضایی سبب عدم تعادل در زمینه­های تعاملات اقتصادی، افزایش پس­انداز، حفظ محیط زیست، مهاجرت­ بی­رویه، زیرساخت­ها و تاسیسات گردیده است. بنابراین پیشنهاداتی چون واگذاری مدیریت صنعت گردشگری به بخش خصوصی؛ استفاده از آماره های فضایی و همچنین استفاده از ویژگی­های اطلاعات جغرافیایی در توزیع و پراکنش خدمات در سطح فضا و غیره پیشنهاد می­گردد.