تحلیلی استعاره ای از مکتب در گفتمان حزب جمهوری اسلامی

نویسندگان

1 دکترای علوم سیاسی از دانشگاه تهران، تهران، جمهوری اسلامی ایران (نویسنده مسئول).

2 استادیار دانشکده الهیات، دانشگاه مازنداران،بابلسر،جمهوری اسلامی ایران.

doi
10.30497/pkn.2022.242528.2938
چکیده

اصطلاح مکتب در دهه نخست پس از انقلاب اسلامی در فضای جامعه ایران و در گفتمان حزب جمهوری اسلامی بسیار پرتکرار و مهم است. در این مقاله به بررسی معنا و جایگاه مکتب پرداخته‌ایم. برای این منظور، با مفروض گرفتن نظریه استعاره مفهومی و استفاده از روش تحلیل انتقادی استعاره به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که «مکتب در گفتمان حزب جمهوری اسلامی چه معنا و جایگاهی دارد؟» پژوهش از نوع کیفی است و فرضیه‌ای را آزمون نمی‌کند. نویسندگان به این نتیجه رسیده‌اند که مکتب در گفتمان حزب جمهوری اسلامی اشاره به برداشتی از اسلام دارد که بر خالص، به‌روز و انقلابی بودن، توجه به مسائل اجتماعی و سیاسی، لزوم اجرای فقه و حاکمیت فقیه در جامعه تأکید دارد. استعاره‌ای بنیادی است که منطق زیرین گفتمان حزب را شکل می‌دهد. جایگاه آن با حوزه‌های مبدأ راهنما، معیار، تکیه‌گاه، رزمنده، سلاح و زیربنا فهمیده می‌شود و منبع دانشی برای تفکر و عمل فراهم می‌کند که تمام مناسبات فردی، اجتماعی و سیاسی باید براساس آن تنظیم شوند.