فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخریب جنگل‌‌ها سبب تخریب خاک به‌‌عنوان اساس حیات بوم‌سازگان‌های زمینی می‌‌شود، بنابراین پایش و ارزیابی روند تغییرات در طی زمان می‌‌تواند با ارائه اطلاعات علمی مانع از تخریب خاک و آسیب این بوم‌سازگان‌ها شود. در این پژوهش، ویژگی‌های شیمیایی و زیستی خاک در دو رویشگاه بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl) به‌نام‌‌های چری و مورز در استان چهارمحال و بختیاری بررسی شد. پس از جمع‌آوری نمونه‌‌های خاک از عمق صفر تا 10 سانتی‌متری در سال‌های 1398 و 1400، ویژگی‌های شیمیایی و زیستی آن‌ها اندازه‌گیری شدند. نتایج مربوط به رویشگاه چری حاکی از افزایش معنی‌دار مقدار چهار متغیر کربن آلی، ماده آلی، تنفس برانگیخته و پتانسیل نیتریفیکاسیون در سال دوم پایش نسبت به سال اول بود. افزایش این متغیرها را می‌‌توان به‌دلیل تنوع گونه‌‌ای زیادتر، درصد تاج‌پوشش بیشتر و حفاظت نسبی رویشگاه چری دانست. در رویشگاه مورز فقط هدایت الکتریکی و وزن خشک خاک، تغییر معنی‌‌داری را در سال دوم نسبت به سال اول نشان دادند که می‌‌تواند ناشی از کاهش بارندگی و چرای دام باشد. به‌نظر می‌‌رسد که روند تغییرات مثبت در رویشگاه چری سبب بهبود کیفیت برخی از ویژگی‌‌های خاک شده است. به‌طورکلی، مدیریت مبتنی‌بر حفاظت از رویشگاه‌های زاگرس با تأثیر مثبت خود بر ویژگی‌های زیستی و شیمیایی خاک می‌‌تواند نقش قابل‌توجهی در سلامت درختان بلوط که با معضل زوال بلوط درگیر هستند، داشته باشد.