ارزیابی عوامل مؤثر بر رضایت مندی شهروندان از شاخص ‏های دیپلماسی شهری در کلان‌شهر تبریز

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، گروه برنامه‏ ریزی شهری و منطقه ‏ای، دانشکده برنامه‏ ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز،

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‏ ریزی شهری، گروه برنامه ‏ریزی شهری و منطقه ‏ای، دانشکده برنامه ‏ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز،

4 دانشیار گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.30470/jegr.2025.2050851.1264
چکیده

در دنیای امروز، نقش شهرها در حوزه روابط بین‌الملل بیش از هر زمان دیگری برجسته شده است. با رشد فزاینده جمعیت و اهمیت روزافزون شهرها در حوزه‌های مختلف، شهرها به‌عنوان بازیگران اصلی در مدیریت مناسبات بین‌المللی شناخته می‌شوند. این پژوهش به بررسی دیپلماسی شهری در کلان‌شهر تبریز و ارزیابی میزان رضایتمندی ساکنین از شاخص‌های دیپلماسی شهری پرداخته است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش توصیفی - تحلیلی است. اطلاعات با استفاده از اسناد کتابخانه‌ای و پرسش‌نامه جمع‌آوری شده است. جامعه آماری شامل 385 نفر از ساکنین کلان‌شهر تبریز بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. از آزمون‌های آماری فریدمن و کروسکال - والیس برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است. نتایج نشان داد که میزان رضایتمندی ساکنین کلان‌شهر تبریز از شاخص‌های دیپلماسی شهری در حد کمتر از متوسط است. همچنین از نظر ساکنان کلان‏ شهر تبریز در میان مؤلفه ‏های ارزیابی دیپلماسی شهری، مؤلفه "اقتصاد شهری" بیشترین اهمیت را دارد؛ به ترتیب مؤلفه ‏های "فرهنگ شهری" (4/81)، "توسعه شهری" (4/48)، "امنیت شهری" (4/25)، "نمایندگی شهری" (4/21)، "شبکه‏ های شهری" (4/12) و در نهایت "پژوهش شهری" (3/71) در رتبه‏ های دوم تا هفتم قرار گرفته ‏اند. نتایج تحلیل واریانس یک‌طرفه نشان داد که وضعیت تحصیلی پرسش‌شوندگان تأثیر معنی‌داری بر رضایتمندی آن‌ها از دیپلماسی شهری ندارد. با توجه به یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود که مدیریت شهری تبریز به بازنگری در تفاهم‌نامه‌های همکاری و پیوندهای خواهرخواندگی، افزایش پروازهای بین‌المللی، و تسهیل رفت‌وآمد بین شهروندان با شهرهای خواهرخوانده توجه کند. همچنین، تاکید بر ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی برای بهبود دیپلماسی شهری و ارتقای جایگاه تبریز در مناسبات بین‌المللی از اهمیت بالایی برخوردار است.