ارزیابی اثرات رشد کالبدی–فضایی شهر بر افزایش دمای سطح آن در بازه زمانی بیست ساله(مطالعه موردی: شهرساری)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد چالوس، گروه جغرافیا، چالوس، ایران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد چالوس، گروه جغرافیا، چالوس، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، ایران

4 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد چالوس، گروه جغرافیا، چالوس، ایران

doi
10.30470/jegr.2025.2056821.1283
چکیده

شهر ساری به عنوان یکی از شهرهای پرجمعیت ایران از جمله شهرهایی است که مکانهای صنعتی و ساخته دست بشر در آن رو به افزایش است و موجب تخریب بخش طبیعی آن شده است. هدف تحقیق حاضر، ارزیابی تأثیر محیط‌های مصنوع بر مصرف انرژی و آلودگی هوای محیط زیست شهرساری است. پژوهش حاضر از نظر روش به لحاظ ماهیت و روش توصیفی تحلیلی و به لحاظ هدف کاربردی می‌باشد. با توجه به اینکه تحقیق حاضر به بررسی تطبیقی تاثیرات محیط مصنوع بر محیط زیست در شهر ساری در سه مقطع زمانی از1378 تا 1398 پرداخته است، میتوان گفت جامعه مورد بررسی در این تحقیق وضعیت محلی(مصنوع و طبیعی)شهر ساری بوده است. همچنین داده‌های پژوهش حاضر در زمینه آلاینده‌های هوا مشتمل بر داده‌های لندست و سنتینل است. تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش حاضر مبتنی بر پردازش داده‌های ‌ماهواره لندست و سنتینل با استفاده از نرم‌افزارهای ArcGIS و Terset صورت گرفت. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که در سه مطقع زمانی فوق دمای سطح زمین به موازات کاهش پوشش گیاهی در شهر ساری افزایش یافته است و درسال 1378 با کمترین درجه سلسیوس 19 تا32 به میزان 23 تا 41 درجه سلسیوس در سال 1398 رسیده است و کاهش میزان پوشش گیاهی براساس ساخت و سازها و گسترش فیزیکی شهر درجه حرارت به میزان قابل توجه افزایش یافته است و نتایج محاسبه همبستگی بین حرارت سطح نواحی شهر ساری نشان می دهد بین میزان انرژی گرمایی سطح نواحی شهر ساری در سال1378 و 1398 به مقدار 0.47 همبستگی فضایی(نقطه به نقطه) وجود دارد این بدان معناست که 053/0 از مساحت شهر ساری در طی دو دهه‌ی اخیر الگوی میزان حرارت خود را تغییر داده است.