فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ازآنجاکه خشک‌دار حاوی مقدار قابل‌توجهی مواد آلی است، نقش مهمی در پویایی بوم‌سازگان جنگل ایفا می‌کند. براین‌اساس، در پژوهش پیش‌رو تغییرات موجودی کربن خاک در ارتباط با ویژگی‌های خشک‌دار و خاک بستر زیرین آن در توده‌های پهن‌برگ سری لوه استان گلستان با استفاده از تجزیه به مؤلفه اصلی و مدل جنگل تصادفی بررسی شد. مشخصه‌های 15 خشک‌دار افتاده از گونه‌های ممرز (Carpinus betulus L.)، بلندمازو (Quercus castaneifolia C.A.Mey.)، شیردار (Acer cappadocicum Gled.) و انجیلی (Parrotia persica C.A.Mey.) در سه درجه پوسیدگی سه تا پنج ثبت شد. سپس، نمونه‌گیری از خاک زیرین آن‌ها تا عمق 15 سانتی‌متر انجام گرفت. مدل جنگل تصادفی براساس ارتباط بین متغیر وابســته (موجودی کربن) و متغیرهای مستقل (عامل‌های مؤثر) در نرم‌افزار R و با بسته نرم‌افزاری randomForest اجرا شد. نتایج نشان داد که مدل جنگل تصادفی حدود 54 درصد از تغییرات موجودی کربن خاک را با به‌کارگیری مؤلفه‌های مورد مطالعه توجیه می‌کند. براساس مدل نهایی، موجودی کربن خاک اطراف خشک‌دار اغلب تحت تأثیر سه مؤلفه‌ نسبت کربن به نیتروژن، درصد نیتروژن و pH خاک است. به‌طوری‌که در یک روند کلی، با افزایش نسبت کربن به نیتروژن و مقدار نیتروژن کل و کاهش pH به موجودی کربن خاک اطراف خشک‌دار افزوده می‌شود. یافته‌های پژوهش پیش‌رو حاکی از آن است که خشک‌دارها به‌ویژه در بوم‌سازگان‌های جنگلی کهن، پتانسیل بسیار زیادی برای ذخیره کربن خاک فراهم می‌کنند.