کارکرد بلاغی التفات و تناسب آن در سور عزائم (سجده، فصلت، نجم، علق)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء(س)،تهران،ایران

2 استادتمام ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء(س)،تهران،ایران

doi
چکیده

اسلوب التفات با توجه به کارکرد بلاغی خود، همواره در پی شناخت مفاهیم و دلالت‌های برجسته و نهفته‌ی قرآنی است تا بدین طریق وجه ارتباطی مستحکمی میان معانی آیات هر سوره بیابد. دراین میان، سور عزائم درکنار نقاط مشترک بسیاری، اعم از اغراض، تکرار آیات و ساختارنحوی، دربردارنده‌ی تناسب التفاتی چشم‌گیری نیز می‌باشند. لذا درپژوهش حاضر، با روش توصیفی-تحلیلی ضمن نگاهی گذرا به مباحث نظری التفات، به اغراض هر سوره و انواع التفات‌ها ازجمله عددی، ضمیری و نحوی پرداخته شد و رابطه‌ی اصلی آن‌ها با محور عمودی سوره نیز مورد توجه قرار گرفت که درنهایت نتایجی از این قبیل به دست آمد: التفات عددی و ضمیری، تنها التفات هایی بوده‌اند که دراین سوره‌ها مرتباً تکرار شده‌اند. علاوه براین، التفات‌های به کار رفته دراین سوره‌‌ها ازمنظر نوع، تعداد و غرض با یکدیگر هماهنگ و متناسب بوده‌ تا جایی که التفات عددی و ضمیری با بسامدهای یکنواختی همراه با چهار غرض مشترک یعنی: تعظیم شأن خداوند و قدرت‌نمایی، تحقیر وتوبیخ کافران، تهدید و تخویف آن‌ها و همدردی با پیامبر اکرم(ص) تکرار شده‌اند.

کلیدواژه‌ها