فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پروانه دم‌قهوه‌‌ای برگ‌خوار بلوط (.Euproctis chrysorrhoea L) یکی از مهم‌‌ترین آفات برگ‌خوار درختان بلوط در جنگل‌‌های ارسباران است. این پژوهش با هدف بررسی ویژگی‌های زیست‌‌شناسی، پراکنش و تغییرات جمعیتی این آفت در هشت رویشگاه از شهرستان‌‌های اهر و هوراند از توابع استان آذربایجان شرقی در سال‌های 1399 و 1400 انجام شد. پس از انتخاب 20 درخت بلوط (.Quercus petraea (Matt.) Liebl) در هر رویشگاه، 10 لانه زمستان‌‌گذران از هر درخت نمونه جمع‌‌آوری و به آزمایشگاه منتقل شدند. لاروهای زمستان‌‌گذران شمارش و با ترازوی دیجیتالی حساس وزن شدند. دوره زندگی آفت در شرایط صحرایی بررسی و عرض کپسول سر لاروها نیز با استفاده از لام مدرج اندازه‌‌گیری شد. برای بررسی تفاوت رویشگاه‌های مورد مطالعه ازنظر میانگین تعداد و وزن لاروهای موجود در لانه‌‌های زمستان‌‌گذران و مقایسه میانگین آن‌ها به‌ترتیب از آزمون‌های‌ تجزیه واریانس و دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد که پروانه دم‌قهوه‌‌ای برگ‌خوار بلوط، پنج سن لاروی دارد. اغلب لاروهای درون لانه‌‌های زمستان‌‌گذران (حدود 90 درصد)، مربوط به سن سوم لاروی بودند. همه درختان بلوط نمونه در همه رویشگاه‌‌های مورد مطالعه به این آفت آلوده بودند. به‌طوری‌که روی هر درخت نمونه، حداقل چندین لانه لاروی مشاهده شد. میانگین تعداد و وزن لاروهای درون لانه‌‌ها در رویشگاه‌‌های سه‌‌گانه هوراند در یک گروه قرار گرفتند و به‌طور معنی‌‌داری بیشتر از رویشگاه‌‌های شهرستان اهر بودند. مبارزه با این آفت در شهرستان اهر ازجمله قطع و جمع‌‌آوری لانه‌‌های لاروی می‌تواند در کاهش تعداد لاروهای آفت در این منطقه نسبت به شهرستان هوراند مؤثر بوده باشد.