تأثیر نحوه جداسازی پریکارپ و رژیم‌ آبیاری بر نهال‎های حرا (Avicennia marina Forssk. Vierh.) در نهالستان

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 نویسنده مسئول، استادیار، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2023.361316.2084
چکیده

تولید نهال به‌شیوه صحیح به استقرار بهتر آن در عرصه و احیا بوم‌سازگان‌های جنگلی شکننده در جنوب کشور، کمک شایانی می‎کند. هدف از این پژوهش، بررسی اثرات جداسازی پریکارپ از پروپاگول‎های حرا (.Avicennia marina  Forssk. Vierh) و رژیم‌های آبیاری و نیز اثرات متقابل آن‎ها بر درصد جوانه‎زنی و برخی از ویژگی‌های رویشی نهال‎های حرا در نهالستان بود. پس از جنگل‌گردشی در یک رویشگاه حرا در شهرستان سیریک از توابع استان هرمزگان و انتخاب 30 درخت سالم و بالغ حرا، پروپاگول‎ها جمع‎آوری شدند. طرح آماری فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی اجرا شد. به‌منظور جداسازی پریکارپ، پروپاگول‌ها در سه پیش‌تیمار شامل صددرصد آب شیرین، 50 (50 درصد آب دریا + 50 درصد آب شیرین) و صددرصد آب دریا به‌مدت 48 ساعت قرار داده شدند. پیش‌تیمار چهارم نیز به جداسازی دستی پریکارپ اختصاص داده شد. پس از کشت در گلدان‎های پلاستیکی، آن‌ها با چهار تیمار شامل دوبار در روز، روزانه، یک روز در میان و دو روز در میان آبیاری شدند و درصد جوانه‎زنی آن‎ها به‎مدت چهار هفته شمارش شد. پس از دوبرگی شدن نهال‎ها، قطر یقه و ارتفاع آن‎ها در ابتدای دوره ثبت شد. در پایان شش ماه نیز ویژگی‌های رویشی نهال‌ها اندازه‎گیری و با استفاده از آنالیز GLM تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج نشان داد که بیشینه درصد جوانه‎زنی و ویژگی‌های رویشی نهال‎های حرا متعلق به پیش‌تیمار جداسازی پریکارپ با 50 درصد آب دریا و 50 درصد آب شیرین بود. همچنین، درصد جوانه‎زنی (5/92 و 66/91 درصد)، رویش قطری (79/0 و 74/0 میلی‎متر)، رویش ارتفاعی (27/8 و 63/7 سانتی‎متر)، طول ریشه (35/15 و 51/15 سانتی‎متر) و تعداد برگ (13/8 و 63/7) پس از شش ماه به‎ترتیب در رژیم‌های آبیاری دوبار در روز و یک‌بار در روز، بیشترین مقدار را داشتند. به‌طورکلی، رژیم آبیاری روزانه و جداسازی پریکارپ با استفاده از 50 درصد آب دریا و 50 درصد آب شیرین می‎تواند در تولید نهال‌های حرا در نهالستان مورد توجه قرار گیرد.