مالی شدن مسکن و بازاندیشی در سیاستهای برنامهریزی مسکن قابل استطاعت (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، پردیس خودگردان دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.30470/jegr.2025.2049080.1259چکیده
مالی شدن مسکن یکی از عوامل اصلی افزایش بیرویهی قیمت مسکن و اجارهبها محسوب میگردد که طی سالیان اخیر موجب کاهش دسترسیپذیری گروههای کمدرآمد به مسکن قابل استطاعت شده است. از اینرو، ضروری است که با شناسایی مؤلفههای تأثیرگذار بر تحقق برنامهها و سیاستهای تأمین مسکن قابل استطاعت با تأکید بر مالی شدن مسکن، به بازاندیشی سیاستهای برنامهریزی مسکن قابل استطاعت اقدام نمود. بدین منظور، پژوهش حاضر با این هدف در کلانشهر تبریز نگارش شده است. روش تحقیق در مطالعهی حاضر آمیخته (کمی-کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی است که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش حداقل مربعات جرئی در نرمافزار Smart-PLS استفاده شده است. جامعهی آماری تحقیق نیز شامل مدیران شهری، نخبگان دانشگاهی و کارشناسان آشنا به مسائل شهری است که با استفاده از فرمول کوهن، 200 نفر بهعنوان حجم نمونه تعیین گردیده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که بیشترین اثرگذاری بر تحقق سیاستهای برنامهریزی و تأمین مسکن قابل استطاعت با تأکید بر مالی شدن مسکن مربوط به مؤلفههای عرضهی زمینهای دولتی بهطور هوشمند به گروههای کمدرآمد، هماهنگی بین سیاستهای طرح جامع مسکن و طرحهای برنامهریزی شهری، شناسایی دقیق و هوشمند گروههای کمدرآمد، تلفیق و هماهنگی بین برنامههای مسکن، یارانهها و برنامههای حمایتی وزارت رفاه، وزارت راه و شهرسازی و نظارت دولتی مناسب بر قیمتگذاری مسکن و اجارهبها و برخورد قاطع با متخلفان است. همچنین ضروری است با یکپارچگی سیاستهای مختلف شهرسازی و اقتصادی و سازماندهی بازیگران مختلف در حوزهی مسکن به جلوگیری از افزایش قیمت مسکن و اجارهبها (مالی شدن مسکن) و درنهایت تدوین برنامهها و سیاستهای مطلوب تأمین مسکن قابل استطاعت اقدام نمود.
